Παρασκευή, 23.04.2021, 6:17 μμ

To σχέδιο «Περικλής» και η αποστασία του ’65: Γεώργιος Παπανδρέου και Παναγιώτης Κανελλόπουλος συγκρούονται εντός του κοινοβουλίου

04.03.2021 / 12:24
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Share on print
main_1608172823_6958025 (1)

Επιμέλεια: Φάνης Βγενόπουλος

Το 1965 αποτελεί μια χρονιά – σταθμό στην πολιτική ζωή της Ελλάδας, κατά τον 20ο αιώνα. Ο πολιτικός κόσμος έχει μπει σε μια ταραγμένη περίοδο, αρχής γεννωμένης από τις εκλογές «βίας και νοθείας», του 1961 με νικητή τον αρχηγό της Εθνικής Ριζοσπαστικής Ένωσης (ΕΡΕ) Κωνσταντίνο Καραμανλή. Το εκλογικό αποτέλεσμα δεν αναγνωρίστηκε από την Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου, ο οποίος κήρυξε τον «ανένδοτο αγώνα», που έφερε μαζικές κινητοποιήσεις από την κοινωνική βάση. Το 1963 ο Καραμανλής υποβάλλει την παραίτησή του στον βασιλιά Παύλο, για ένα δευτερεύον θέμα, υπό το βάρος του «ανένδοτου» που φουντώνει αλλά και της δολοφονίας του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη από παρακρατικούς.

Στις εκλογές του 1963, η Ένωση Κέντρου έρχεται πρώτο κόμμα αλλά, δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει αυτοδυναμία. Στις εκλογές του Φεβρουαρίου του 1964, που ακολούθησαν, η Ε.Κ. πέτυχε σαρωτική νίκη με ποσοστό 52,72% και 171 έδρες. Η Ε.Ρ.Ε. πήρε ποσοστό 35,26%, με αποτέλεσμα την αποχώρηση του Καραμανλή στο Παρίσι και την ανάληψη της ηγεσίας του κόμματος από τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο.

Το σχέδιο «Περικλής»

Βρισκόμαστε στον Φεβρουάριο του 1965 και ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου, αποκαλύπτει στη Βουλή το περίφημο σχέδιο «Περικλής». Στις βουλευτικές εκλογές του 1956, ενώ είναι ακόμη νωπές οι μνήμες του εμφυλίου πολέμου και ο «ψυχρός πόλεμος» μεταξύ ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης είναι στο απόγειό του, η Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.), καταφέρνει να πάρει το 24,4% των ψήφων καταλαμβάνοντας 78 βουλευτικές έδρες και  αναδεικνύεται αξιωματική αντιπολίτευση. Το γεγονός, προκαλεί πολιτικό σεισμό στη νικήτρια του εμφυλίου Δεξιά, αλλά και στο Παλάτι και οι μυστικές υπηρεσίες μαζί με τον στρατό, εκπονούν το σχέδιο «Περικλής», βάσει του οποίου έγιναν οι εκλογές βίας και νοθείας του 1961. Το σχέδιο καταγγέλθηκε δημοσίως στη Βουλή από τον Γεώργιο Παπανδρέου ως πρωθυπουργό, στις 23 Φεβρουαρίου του 1965.

«Ο κ. Παπανδρέου απεκάλυψε το σχέδιον «Περικλής» δι’ εκλογικόν πραξικόπημα της ΕΡΕ», γράφει ο «Νεολόγος» την επομένη, 24 Φεβρουαρίου, στην πρώτη του σελίδα και έχει εκτενές ρεπορτάζ από τη συνεδρίαση της Βουλής, στο οποίο αναφέρονται τα εξής: «Ο κ. Πρωθυπουργός ανέγνωσεν έγγραφον υπογεγραμμένον από την επί Κυβερνήσεως ΕΡΕ στρατιωτικήν ηγεσίαν και εγκεκριμένον από τον τότε πρωθυπουργόν κ. Καραμανλήν, σχετικώς με το σχέδιον εκλογικού πραξικοπήματος. Ο  κ. Παπανδρέου, αναγνώσκων το κείμενον του εγγράφου είπεν ότι ο αρχηγός της Κ.Υ.Π. κ. Νάτσενας, από του 1959 κατήρτισε το σχέδιον του πραξικοπήματος […] δια να υποστή η Ε.Κ. κάμψιν και κατέλθη κάτω του 20% το ποσοστόν των ψηφοφόρων της. […] Εν συνεχεία ανέγνωσε διάφορα άλλα έγγραφα ομιλούντα δια την εν τη πράξει ανάπτυξιν του σχεδίου πραξικοπήματος (παρακολούθησις οπαδών της Ε.Κ.  από τα ΤΕΑ (σ.σ. Τάγματα Εθνοφυλακής Αμύνης).  […] Στρεφόμενος δε προς τον κ. Π. Κανελλόπουλον, ο κ. Παπανδρέου είπε: Ύστερα από τα αποκαλύψεις αυτάς, δεν έχετε το δικαίωμα να ονομάζετε την ΕΡΕ «δημοκρατικόν κόμμα». Είσθε αστυνομικόν κόμμα, είσθε φασισμός. Αυτό δημιουργεί ανεξίτηλον στίγμα εις την πολιτικήν ιστορίαν της ΕΡΕ».

Το κάλεσμα Κανελλόπουλου σε αποστασία

Λίγες ημέρες πριν τις αποκαλύψεις του Γεωργίου Παπανδρέου στη Βουλή για το σχέδιο «Περικλής», ο  πρόεδρος της ΕΡΕ Παναγιώτης Κανελλόπουλος σε ομιλία του σε συγκέντρωση στην Κλαυθμώνος για την επέτειο των εκλογών του 1964, καλεί δημόσια τους βουλευτές της Ε.Κ. να αποστατήσουν και τον νεαρό τότε βασιλιά Κωνσταντίνο «να συγκροτήση εκ της παρούσης Βουλής άλλην κυβέρνησιν». Μάλιστα, δηλώνει πως «η ΕΡΕ θα ήτο διατεθειμένη να βοηθήση με την ψήφον της τοιαύτην κυβέρνησιν, χωρίς να δεχθή συμμετοχήν και αξιώματα».

Πρόκειται για μια πρωτοφανής δήλωση στα δημοκρατικά χρονικά, η οποίαόπως λέγεται, είχε ζητηθεί από τους μετέπειτα αποστάτες της Ε. Κ. για να προχωρήσουν στα σχέδια τους, όπως και έγινε στις 15 Ιουλίου 1965.

Στη δήλωση του Κανελλόπουλου δίνει απάντηση ο Γεώργιος Παπανδρέου, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Βουλής στις 23 Φεβρουαρίου 1965, όπου αποκαλύπτει το σχέδιο «Περικλής».

Όπως γράφει ο «Νεολόγος» της 24ης Φεβρουαρίου: «Ο κ. Πρωθυπουργός, αναφερόμενος εις την διατυπωθείσαν υπό του κ. Κανελλοπούλου (εις τον λόγον του εις την πλατεία Κλαυθμώνος) αξίωσιν όπως εγκαταλείψη την εξουσίαν και όπως σχηματισθή κεντροδεξιά Κυβέρνησις, είπεν ότι όσον αφορά τον ίδιον, θα πράξη, όπως και εις άλλους καιρούς, εις το ακέραιον το καθήκον του, όσον αφορά δε τα στελέχη και τους βουλευτάς της Ε.Κ. “εις μάτην αγωνίζεται ο κ. Αρχηγός της ΕΡΕ. Προδόται της λαϊκής εντολής δεν υπάρχουν εις τας τάξεις μας. [….] Είμεθα λαοπρόβλητος Κυβέρνησις. Έχομεν εντολήν 4 ετών. Θα μείνωμεν και θα δημιουργήσωμεν την εθνικήν αναγέννησιν και θα πραγματοποιήσωμεν τα επαγγελίας μας.”

Η αποχώρηση της ΕΡΕ από τη Βουλή

Σύμφωνα με τον «Νεολόγο» της εποχής, ο αρχηγός της ΕΡΕ Παναγιώτης Κανελλόπουλος, κατά τη διάρκεια της επίμαχης συνεδρίασης της Βουλής, επιχείρησε να απαντήσει στον Γεώργιο Παπανδρέου για το σχέδιο «Περικλής», ωστόσο αποχώρησε από την αίθουσα μαζί με τους βουλευτές του «διαμαρτυρόμενος, διότι οι βουλευταί της Ε.Κ., με διακοπάς και φωνασκίας, παρημπόδιζον την  ομιλίαν του και διότι ο κ. Παπανδρέου σκοπίμως – ως είπε – διεστρέβλωσε εν επίσημον έγγραφον δια να παρουσιάση εις την Βουλήν ψευδή εικόνα σχετικώς με τας εκλογάς του 1961. Συγκεκριμένα ο κ. Κανελλόπουλος υπεστήριξεν ότι το σχέδιον «Περικλής» κατηρτίσθη το 1959 νομίμως από επιτελείς στρατιωτικούς και απέβλεπεν εις τον περιορισμόν της δράσεως του ΚΚΕ (σ.σ. ήταν εκτός νόμου) και το οποίον κατ’ εντολήν του κ. Καραμανλή ουδέποτε εφηρμόσθη.

 Μάλιστα, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος κατά τη διάρκεια της σύντομης αγόρευσής του στη Βουλή, επαναλαμβάνει την πρόσκληση για αποστασία προς τους βουλευτές της Ένωσης Κέντρου, αναφέροντας πως «δεν αποτελεί δε τούτο πρόκλησιν εις “προδοσίαν”.»

Ακολουθήστε το dete.gr στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News απο τον υπολογιστή αλλά και από την εφαρμογή Google News του κινητού σας.

Σχετικά Άρθρα

ροή ειδήσεων

trending

πρωτοσέλιδα