Περί Τέχνης

24.06.2024 / 16:00
2-m

Oταν η μαγεία του πνεύματοςσυναντά τον επαρχιωτισμό!

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

«Κακές κριτικές που είχαν νόημα, με έχουν βοηθήσει κάποιες φορές πάρα πολύ. Ήταν σαν να μου άνοιξαν έναν ολόκληρο κόσμο. Κι αυτό διότι βρέθηκε κάποιος και μου είπε “αυτό το τραγούδι δεν λέγεται έτσι” εξηγώντας το γιατί. Εκτιμώ, λοιπόν, πολύ τους ανθρώπους που ήταν ειλικρινείς απέναντί μου γιατί αυτό με έχει βοηθήσει». Αυτές ‘είναι οι κουβέντες της υπέροχης Σαββίνας Γιαννάτου περί κακών κριτικών και έντονων διαφωνιών στα δημιουργικά της σχέδια επί χάρτου. Ζούμε σε μια εποχή που η κακή και χολερική κριτική εξαπολύεται μέσα από τα πληκτρολόγια και δεν συναντάται εύκολα σε σελίδες εφημερίδων όπου το φέουδο των δημοσίων σχέσεων ζει και βασιλεύει.

Πατριωτάκια σε βρασμό

Στις 30 Ιουνίου του 1933 και ξεπερνώντας την ομιλία Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη το μάτι πέφτει σε κριτική του Οθέλλου από το Εθνικό Θέατρο αλλά και σε μια λατρεμένη επιφυλλίδα, από αυτές που η στήλη αρέσκεται να δίνει δεύτερες ευκαιρίες ανάγνωσης. Στο χρονογράφημα του Αίμου Επαχτίτη ο τίτλος είναι μονολεκτικός και το γραπτό κουβάρι ξετυλίγεται. Ποια είναι άραγε η πραγματική αλήθεια όπως λένε τα μεγάλα γράμματα;

«Κάποιος επιστολογράφος απογευματινής εφημερίδας του δωκε και κατάλαβε του κ. Πολίτη. Κι αυτός όμως ο ευλογημένος λάθος έκανε να γράψη όσα έγραφε για τον επαρχιωτισμό. Αν τουλάχιστον γράφοντας πρόσεχε περισσότερο την έκφραση κι αψηφούσε την ουσία τότε ασφαλώς δε θα βρισκόταν στη δύσκολη θέση που βρίσκεται τώρα. Όλοι μας πέρα-πέρα θα τον καταλαβαίναμε και κανείς δε θα βρισκόταν να του τα ψάλη. Ας αφήσουμε όμως τα αστεία. Γιατί το αστείο καμιά φορά κλείνει μέσα του και την αντίστροφη όψι της σοβαρότητας. Και το σοβαρό σε αυτή την υπόθεση είναι η απροσδόκητη δικάιωσι κι η αμέση κύρωσι που βρήκε ο «επαρχιωτισμός» στην ίδια τη πηγή του»

Διαπιστώσεις που σφυροκοπούν

«Πραγματικά ότι ακολουθεί τες πνευματικές εκδηλώσεις στην επαρχία είναι ο τσαπατσουλισμός για να πάρω έκφραση λαϊκή και ευκολονόητη. Η επαρχία πουχει ‘όλα τα άλλα καλά, τα ηθικά και ψυχικά, η επαρχία που δεν έχει «το άδροσο χαμόγελο των συμβατικών χαιρετισμών και τη στεγνότητα της πρωτευουσιάνικης ζωής έχει» μολαταύτα κι αυτή με τα σειρά της αυτό το βασικό μειονέκτημα: τη δυσκολία με την οποία χωνεύη αυτές τις εκδηλώσεις. Κάτω από την έκφραση πουν απαραίτητη για την ολοκλήρωση και την παραδοσή τους στην κοινή συνείδηση υπάρχει το νόημα που πολλές φορές δεν είναι συνυφασμένο με την πρώτη. Το Εθνικό θέατρο π.χ. μας έδωσε πραγματικά αριστουργήματα συγγραφέων διεθνούς φήμης κι ο καθένας μας τα εξετίμησε με τας δυνάμεις του. Αληθινά χορτάτοι όμως από την πνευματική αυτή τροφή θα βγουν όσοι υπερπηδώντας τα εμπόδια τα εξωτερικά κατορθώνουν να συλλάβουν στην εντέλεια το νοημά τους. Η ανταμοιβή τους είναι μεγάλη. Είναι όμως για πολλούς εκδηλώσεις υπέρτερες των δυνάμεών των. Νόημα, ουσία, στοχασμοί, το δάκρυ εναλλάσσεται με το γέλιο… Αν τώρα αυτό λέγεται επαρχιωτισμός ή πρωτεουσιανισμός δεν έχει σημασία. Η διαφορά είναι συμπτωματική κι ανήκει προφανώς στον αριθμό που το κάνει από έκδηλο κι όχι στο επίπεδο το πνευματικό.

Και η Πάτρα;

«Όλο αυτό δε σημαίνη και πως η Πάτρα δεν πρέπει να πάρει τη θέσι που της ανήκει και στο επίπεδο αυτό. Πρέπει να λείψη το μοιραίο που μας τραβά κι η τροφή των πνευματικών δημιουργημάτων να μην είναι προνόμιο των ολίγων. Πρέπει με άλλα λόγια να συνηθίσουμε την κατανόησι, ακόμα κι αν πρόκειται να το πετύχουμε με θυσίες. Γιατί πράγματι χωρίς αυτή ο άνθρωπος όσο και να τον περιστοιχίζουν τα θέλγητρα τα ηθικά και τα ψυχικά θα μένη όμως χωρίς την υπέρτερη και τόσο πολύτιμη ικανοποίηση που του παρέχουν οι πνευματικές εκδηλώσεις της ανθρώπινης ζωής.». 

Ακολουθήστε το dete.gr στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News απο τον υπολογιστή αλλά και από την εφαρμογή Google News του κινητού σας.

Σχετικά Άρθρα

ροή ειδήσεων

πρωτοσέλιδα