Λογοθεραπεία και παιδιά – H Δήμητρα Κασταμονίτη μιλά για όσα πρέπει να ξέρετε

16.09.2022 / 14:09
image_6487327

Η λογοθεραπεία μπορεί να βελτιώσει τη ζωή μικρών και μεγάλων. Τι γνωρίζουμε για την λογοθεραπεία ; Απαντήσεις σε μια σειρά ερωτημάτων όπως τι μελετά η συγκεκριμένη επιστήμη, πόσο σημαντικό είναι να γίνει έγκυρη διάγνωση αλλά και παρέμβαση και πολλά ακόμα, δίνει μιλώντας στο dete.gr, η Δήμητρα Κασταμονίτη, Λογοθεραπεύτρια, MSc , PhD.

1. Τι είναι η λογοθεραπεία;

Η λογοθεραπεία είναι μία επιστήμη που μελετά την ανθρώπινη επικοινωνία και εφαρμόζει
επιστημονικά τεκμηριωμένες πρακτικές για την αντιμετώπιση των διαταραχών αυτής. Η
ομιλία, ο λόγος, η φωνή, η σίτιση, η κατάποση και οι διαταραχές όλων αυτών, αποτελούν
τα γνωστικά αντικείμενα της λογοθεραπείας. Σκοπός της είναι όχι μόνο η θεραπεία, αλλά η
πρόληψη, η πρόγνωση και η διάγνωση των προαναφερθέντων διαταραχών. Τέλος, είναι
σημαντικό να αναφερθεί ότι απευθύνεται σε παιδιά, αλλά και σε ενήλικες.

2. Ποιες είναι οι διαταραχές που μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω της λογοθεραπείας;

Οι διαταραχές, στις οποίες μπορεί να παρέμβει ένας λογοθεραπευτής, αναπτύσσοντας ένα
εξειδικευμένο και εξατομικευμένο θεραπευτικό πρόγραμμα, είναι οι αρθρωτικές ή
φωνολογικές διαταραχές, οι διαταραχές στη ροή της ομιλίας π.χ. ο τραυλισμός, η ειδική
γλωσσική διαταραχή, οι πραγματολογικές διαταραχές, οι γλωσσικές διαταραχές λόγω
νοητικής υστέρησης, βαρηκοΐας ή κώφωσης, η διαταραχή αυτιστικού φάσματος, οι
μαθησιακές δυσκολίες, οι νευρογενείς διαταραχές και οι διαταραχές φωνής, σίτισης και
κατάποσης. Σημαντική είναι η συμβολή της λογοθεραπείας στην αποκατάσταση ασθενών
μετά από κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, εγκεφαλικά επεισόδια και χειρουργικές
επεμβάσεις κεφαλής και τραχήλου π.χ. λαρυγγεκτομή.

3. Πώς θα καταλάβει ο γονέας πώς το παιδί του χρειάζεται λογοθεραπεία;

Οι γονείς είναι αυτοί που συνοδεύουν το παιδί σε ποικίλα επικοινωνιακά και κοινωνικά
περιβάλλοντα. Συνεπώς, είναι πιθανό να εντοπίσουν τα κύρια γνωρίσματα των
προαναφερόμενων διαταραχών. Για παράδειγμα, για ένα λεκτικό παιδί ο γονέας μπορεί να
εντοπίσει λάθη στην άρθρωση των ήχων της ομιλίας π.χ. δ -> β ή σημάδια γλωσσικής
διαταραχής π.χ. το παιδί λέει πολύ λίγες λέξεις ενώ είναι 3 ετών. Επίσης, η απουσία των
πρώτων λέξεων έως τους 12-15 πρώτους μήνες ζωής είναι μία ένδειξη γλωσσικής
καθυστέρησης, φαινόμενο που χρήζει λογοθεραπευτικής, αλλά και διεπιστημονικής,
αξιολόγησης. Ακόμα, η δυσκολία ενός παιδιού να προσαρμοστεί στις εναλλαγές των
κοινωνικών περιστάσεων, να διατηρήσει το θέμα μίας συζήτησης, να ανταποκρίνεται στο
όνομά του ή να υπακούει σε απλές εντολές είναι συμπεριφορές που θα μπορούσαν να
οδηγήσουν το γονέα στην αναζήτηση μίας επιστημονικής άποψης. Όσον αφορά τα παιδιά
σχολικής ηλικίας, δυσκολίες στην ανάγνωση, στην γραφή ή στην συγκέντρωση αποτελούν
σημεία που ο γονέας δύναται να εντοπίσει. Τέλος, σημαντικός είναι και ο ρόλος του
εκάστοτε εκπαιδευτικού, ο οποίος συχνά ενημερώνει το γονέα για οποιαδήποτε δυσκολία
του παιδιού στο σχολικό περιβάλλον.

4. Σε ποια ηλικία θα πρέπει να αναζητήσουμε βοήθεια για το παιδί;

Ένα τυπικά αναπτυσσόμενο παιδί στην ηλικία των 12 μηνών αρχίζει να παράγει τις πρώτες
του λέξεις π.χ. μπαμπά. Πολλοί γονείς μπερδεύουν το στάδιο του βαβίσματος (που ξεκινάει
περίπου στους 6 μήνες ζωής) με αυτό των πρώτων λέξεων. Θεωρούμε ότι το παιδί παράγει
μία λέξη, όταν την παράγει με σκοπό, στο σωστό χρονικό και επικοινωνιακό πλαίσιο. Αν το
φαινόμενο αυτό δεν συμβεί ακόμα και μετά την ηλικία των 18 μηνών, τότε πρόκειται για
γλωσσική καθυστέρηση και οι γονείς θα ήταν ωφέλιμο να απευθυνθούν σε έναν φορέα, με

σκοπό τη διεπιστημονική αξιολόγηση. Επιπρόσθετα, μέχρι την ηλικία των 6 ετών και πριν
την εισαγωγή του παιδιού στη δημοτική εκπαίδευση, θα πρέπει να έχουν κατακτηθεί όλοι
οι ήχοι της ομιλίας. Λάθη στον προφορικό λόγο π.χ. μία φωνολογική διαταραχή, μετά τα 6
έτη, είναι πιθανό να επηρεάσουν τη διαδικασία κατάκτησης του γραπτού λόγου. Τέλος,
όσον αφορά το μαθησιακό τομέα, ένας μαθητής με την ολοκλήρωση της Α΄ Δημοτικού,
δηλαδή στην ηλικία περίπου των 7 ετών, πρέπει να έχει την ικανότητα να αποκωδικοποιεί
το γραπτό λόγο με ευχέρεια, να γράφει απλές λέξεις και προτάσεις και να εκτελεί απλές
μαθηματικές πράξεις. Αν ο γονέας ή ο εκπαιδευτικός εντοπίσει δυσκολία σε οποιοδήποτε
τομέα εκ των προαναφερόμενων, θα ήταν σημαντική η αξιολόγηση του μαθησιακού και
γνωστικού προφίλ του παιδιού από έναν εξειδικευμένο επιστήμονα.

5. Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση και με ποια συχνότητα το παιδί κάνει λογοθεραπεία;

Η διάρκεια ενός προγράμματος αποκατάστασης εξαρτάται, αφενός από τη φύση και τη
σοβαρότητα των δυσκολιών που αντιμετωπίζει ένα παιδί και αφετέρου από τη
προσωπικότητα και το χαρακτήρα του. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν θεραπευτικά
προγράμματα που διαρκούν αρκετά έτη, όπως στις περιπτώσεις παιδιών με διαταραχή
αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ). Τα παιδιά με ΔΑΦ, ανεξαρτήτως λειτουργικότητας,
εμφανίζουν ελλείμματα στην κοινωνική επικοινωνία και στην προσαρμογή σε αλλαγές που
μάταια συμβαίνουν με τη πάροδο του χρόνου π.χ. αλλαγή δασκάλου ή σχολικού
περιβάλλοντος από το νήπιο στο δημοτικό. Ένας λογοθεραπευτής, με συγκεκριμένες
τεχνικές, μπορεί να βοηθήσει το παιδί και την οικογένεια, ώστε να αντιμετωπιστεί ή να
περιοριστεί οποιαδήποτε συμπεριφορά δυσχεραίνει την καθημερινότητα και τη
λειτουργικότητά τους. Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις παιδιών που σε διάστημα λίγων
μηνών καταφέρνουν να ολοκληρώσουν το λογοθεραπευτικό πρόγραμμα π.χ. ένα παιδί με
αρθρωτική διαταραχή. Η συχνότητα των θεραπειών, είναι ένα θέμα που ουκ ολίγες φορές
έχει αποτελέσει αντικείμενο έρευνας στο τομέα της λογοθεραπείας. Καθορίζεται, ωστόσο,
με βάση τις ανάγκες της οικογένειας και του παιδιού. Το σύνηθες, είναι το παιδί να
συμμετέχει σε συνεδρίες λογοθεραπείας 2 φορές την εβδομάδα.

6. Εν έτη 2022 θεωρείτε πώς ακόμα για κάποιους η λογοθεραπεία αποτελεί «ταμπού», με αποτέλεσμα να μην αναζητούν λύση σε κάποιο πρόβλημα λόγου ή ομιλίας που αντιλαμβάνονται πώς έχει το παιδί;

Τα τελευταία έτη η επιστήμη της λογοθεραπείας έχει διαδοθεί, με ταχείς ρυθμούς, στη
χώρα μας. Παράλληλα έχει αυξηθεί το ερευνητικό έργο επιστημόνων διαφόρων
ειδικοτήτων σχετικών με το τομέα της λογοθεραπείας, προσφέροντας έτσι έγκυρα και
σύγχρονα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά των διαταραχών της ανθρώπινης επικοινωνίας.
Σε συνέχεια του ερευνητικού έργου, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης παρέχουν πληροφορίες
για την ανάπτυξη ενός παιδιού, αλλά και για τους τρόπους αντιμετώπισης πιθανών
δυσκολιών, ευαισθητοποιώντας με αυτό το τρόπο το ευρύ κοινό. Οι νέοι γονείς έχοντας
πρόσβαση σε μία ευρεία βάση δεδομένων, είναι σε θέση να εντοπίσουν σημεία στη
συμπεριφορά ή στην ομιλία του παιδιού τους, τα οποία τους κινητοποιούν, καταλήγοντας
στην αναζήτηση ενός ειδικού. Δυστυχώς, εξακολουθεί να υπάρχει ένα μικρό ποσοστό
ατόμων που θεωρεί πως το παιδί τους δεν αντιμετωπίζει κάποια ιδιαίτερη δυσκολία, ακόμα
και όταν αυτό δεν ισχύει, με συνέπεια να μην προσφέρει στο παιδί την ανάλογη φροντίδα.
Βέβαια, τέτοιου είδους αντιδράσεις δεν συνδέονται πάντοτε με την αντιμετώπιση της
λογοθεραπείας ως «ταμπού», αλλά με την άρνηση των γονέων να αποδεχτούν τις
ιδιαιτερότητες του παιδιού τους.

7. Ποια είναι η συμβουλή σας προς τους γονείς;

Είναι σημαντικό οι γονείς να περνούν ποιοτικό χρόνο με το παιδί τους και να παίζουν μαζί
του. Το παιχνίδι, ιδιαίτερα κατά τη προσχολική ηλικία, είναι τρόπος έκφρασης για το παιδί
και δίνει σημαντικά στοιχεία για την ανάπτυξή του. Επιπρόσθετα, οποιαδήποτε ανησυχία
τους σχετικά με την ανάπτυξη, τη συμπεριφορά και την ομιλία του παιδιού τους είναι
σημαντικό να τη μοιράζονται με εξειδικευμένους επιστήμονες, οι οποίοι θα αξιολογήσουν
διεξοδικά αυτούς τους τομείς. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι κάθε παιδί είναι διαφορετικό και
οποιαδήποτε διαδικασία σύγκρισης με άλλους συνομηλίκους ή ακόμα και με συγγενικά
πρόσωπα δεν θα οδηγήσει σε έγκυρα αποτελέσματα, παρά μόνο θα εντείνει την ανησυχία
των γονέων. Τέλος, αξίζει να αναφερθεί πως η έγκυρη διάγνωση και ένταξη ενός παιδιού σε
ένα πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης, μεγιστοποιεί τα επικείμενα αποτελέσματα και κατά
συνέπεια βελτιώνει την ποιότητα ζωής του ίδιου αλλά και των ατόμων που το περιβάλλουν.

Ακολουθήστε το dete.gr στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News απο τον υπολογιστή αλλά και από την εφαρμογή Google News του κινητού σας.

Σχετικά Άρθρα

ροή ειδήσεων

πρωτοσέλιδα