Εικόνες του 1965 κάτω από την Ακρόπολη

01.06.2024 / 8:30
All-focus

Του Θανάση Κούστα

Το είχα γράψει και παλιότερα, μα τώρα που είμαστε στο τέλος της άνοιξης, μου ήλθε και πάλι η επιθυμία να πάω στα ίδια μέρη που δεκάχρονο παιδάκι εισέπραττα πρωτόγνωρες εικόνες καθώς η νέα μου γειτονιά ήταν στην κυριολεξία κάτω από την σκιά της Ακρόπολης και του Φιλοπάππου.

Ήταν γεμάτη ανηφόρες και κατηφόρες, καθώς είχε κτισθεί στις πλαγιές του λόφου του Φιλοπάππου κι έτσι αναζητούσαμε για την μπάλα μας άλλες γειτονιές. Τα μεγαλύτερα παιδιά, ήταν η αφορμή αλλά και η προστασία μας για πιο μακρινές εξορμήσεις. Μία από αυτές ήταν για ποδόσφαιρο στο οικόπεδο-αλάνα που ήταν στην γωνία Ροβέρτου Γκάλι και Γαριβάλδη, εκεί που σήμερα είναι το Parking του restaurant «ΔΙΟΝΥΣΟΣ», ακριβώς απέναντι από το Ηρώδειο και την Ακρόπολη.

Πάνω από το οικόπεδο στην πλαγιά ήταν μια σπηλιά που έμενε μια γυναίκα, η Ερμιόνη η οποία ζούσε σε ημιαγρία κατάσταση και με διαταραγμένο τον ψυχικό της κόσμο, καθώς φανταζόταν συνεχώς ότι την κυνηγούν δαίμονες. Στην αρχή την φοβόμασταν αλλά με τον χρόνο ξεθάρρεψε και όταν παίζαμε μπάλα κατέβαινε από την σπηλιά και καθόταν ως θεατής, αλλά ταυτόχρονα έδιωχνε και τους δαίμονες βρίζοντας αγριεμένα. Στον λόφο, τότε υπήρχαν πολλές σπηλιές που έμεναν διάφοροι σαλεμένοι και που ήταν ο φόβος και ο τρόμος της πιτσιρικαρίας.

Η σπηλιά της ήταν ακριβώς στην θέση που έγινε το εστιατόριο και την περίοδο αυτή ξεκινούσαν οι οικοδομικές εργασίες. Όταν άρχισαν οι εκσκαφές, εξαφανίστηκε η Ερμιόνη και μάθαμε, πως μετά από μια μικρή παραμονή της σε μια άλλη σπηλιά στην άλλη πλευρά του Φιλοπάππου, με φροντίδα των γειτόνων την πήγανε και αυτή στο «Δρομοκαΐτειο» για νοσηλεία και περίθαλψη.

Οι εξορμήσεις σε αυτή την περιοχή ήταν και η αφορμή για να γνωρίσουμε σπουδαία πρόσωπα της τέχνης. Ήμουνα δέκα χρονών κι έμαθα για τον Δημήτρη Πικιώνη, τον σπουδαίο αρχιτέκτονα και ακαδημαϊκό, ο οποίος είχε και πλούσιο ζωγραφικό, συγγραφικό και ποιητικό έργο. Ο Πικιώνης είχε αναλάβει, κατ’ εντολή του Καραμανλή, να διαμορφώσει τον αρχαιολογικό χώρο γύρω από την Ακρόπολη και το λόφο Φιλοπάππου, ένα σπουδαίο έργο που ίσως είναι και το σημαντικότερό του. Το λιθόστρωτο που οδηγεί στον Άγιο Δημήτριο τον Λουμπαρδιάρη στον λόφο του Φιλοπάππου, η εκκλησία, το αναπαυτήριο, όπως και ο περίπατος που περικλείει την Ακρόπολη, είναι το έργο που πρόσφατα είχε ολοκληρωθεί αλλά ακόμη γίνονταν εργασίες συμπληρωματικές και εναπόθεταν τα υλικά στην αλάνα που είχαμε για γήπεδο. Aκόμα και όσοι σπάνια επισκέπτονται τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, έχουν περπατήσει στα λιθόστρωτα μονοπάτια που τότε εμείς πρωτοπερπατήσαμε και θαυμάζαμε τις παρεμβάσεις ενός σπουδαίου αρχιτέκτονα που συνδύαζε την παράδοση με τον μοντερνισμό.

Δουλεύανε Ναξιώτες μαρμαράδες και χρησιμοποιούσαν και υλικά από κατεδαφίσεις σπιτιών όπως κεραμικά, ακροκέραμα και φουρούσια, που τα χρησιμοποιούσαμε για «γκολπόστ» στο πρόχειρο γήπεδο που είχαμε στήσει. Ανεβαίναμε τον δρόμο του Φιλοπάππου, καθόμαστε στα παγκάκια του Λουμπαρδιάρη που ακόμα ήταν ημιτελή, θαυμάζαμε την καφετέρια ή αναπαυτήριο και γινόμαστε μέρος ιστορικών στιγμών που θα χαρακτήριζαν στο μέλλον την φυσιογνωμία όλης της περιοχής. Η καφετέρια ήταν ο βασικός μας προορισμός στα μαθητικά χρόνια του Γυμνασίου για τις ανοιξιάτικές κοπάνες από το σχολείο και τα ραντεβουδάκια.

Σε κείμενό της η συντάκτης του «efsyn.gr» Χαρά Τζαναβάρα με τίτλο «Η άγνωστη πλευρά του Δημήτρη Πικιώνη» αναφέρει.

“Το βυζαντινό εκκλησάκι του Λουμπαρδιάρη αποτέλεσε το δείγμα αρχιτεκτονικής τοπίου στη χώρα μας και δεν είναι τυχαίο ότι το 1996 χαρακτηρίστηκε από την UNESCO μνημείο της σύγχρονης αρχιτεκτονικής με παγκόσμια σημασία, ενώ θεωρείται το πιο εμβληματικό έργο του Δημήτρη Πικιώνη.

Είναι έργο της περιόδου 1954-57, που συνδέεται με την πρώτη απόπειρα τουριστικής ανάπτυξης της χώρας, μέσω του τότε νεοσύστατου ΕΟΤ και των πρωτοπόρων δημιουργών που κατάφερε να επιστρατεύσει για την ανάδειξη της ομορφιάς και της ιστορίας της Ελλάδας. Εχει περάσει λίγο στα… ψιλά, αλλά ήταν η πρώτη πεζοδρόμηση στην πρωτεύουσα και μάλιστα ήταν χειροποίητη.

Ο ίδιος ο Πικιώνης σάρωνε όλο το κέντρο και επέλεγε παραπεταμένα θραύσματα από τα νεοκλασικά που υπέκυπταν στη «γοητεία» της αντιπαροχής για να οριοθετήσει τα μονοπάτια του λόφου. Κατάφερε να «παντρέψει» ανθέμια και φουρούσια από γκρεμισμένα αρχοντικά, κεραμίδια από τυπικά αθηναϊκά διώροφα και αρχαϊκά αγγεία, δημιουργώντας ένα «κέντημα» πάνω στο έδαφος που παραπέμπει στο Βυζάντιο αλλά θυμίζει και τον ιαπωνικό μινιμαλισμό. Ήταν ο πρώτος που τόλμησε να φυτέψει ελιές, κυπαρίσσια, μυρτιές και δάφνες Απόλλωνα στην έκταση των 80 στρεμμάτων που περιβάλλει το εκκλησάκι.

Δίπλα του στέκεται με σεβασμό το «Αναπαυτήριο», το λιτό κτίριο με τους ημιϋπαίθριους χώρους που σχεδίασε εξαρχής ο Δημήτρης Πικιώνης, για να στέκονται λίγο οι επισκέπτες και να απολαμβάνουν την μοναδική θέα προς τον Ιερό Βράχο”.

Έτσι μάθαμε τον Πικιώνη. Κατά μία σύμπτωση ήταν ο πρώτος μαθητής του Κωνσταντίνου Παρθένη, του οποίου το σπίτι ήταν ακριβώς απέναντι από την αλάνα μας. Ήταν ένα διώροφο σπίτι και η μοναδική μας λύση, ως το πλησιέστερο, για να ξεδιψάμε μετά το παιχνίδι. Δεν γνωρίζαμε βέβαια πως χτυπούσαμε την πόρτα, του Αλεξανδρινού κυριότερου αναμορφωτή της νεοελληνικής ζωγραφικής. Ο Παρθένης είχε αποσυρθεί πολλά χρόνια πριν στο σπίτι αυτό και είχε ένα μεγάλο παράθυρο στον πάνω όροφο που έβλεπε προς την Ακρόπολη. Μας καλοδεχόταν η αδελφή του και μας προσέφερε νερό, επιμένοντας για κέρασμα, παρά το ότι εκείνη την περίοδο είχαν προβλήματα.

Λόγω των έργων της ανάπλασης της περιοχής, είχε αποφασισθεί να κατεδαφισθεί το σπίτι που είχε σχεδιάσει ο ίδιος και είχε γνωρίσει μεγάλες δόξες. Το σχέδιο κατεδάφισης ματαιώθηκε όταν ο ζωγράφος απείλησε να αυτοπυρποληθεί μαζί με τα έργα του. Εμείς το γνωρίζαμε και μας στενοχωρούσε καθώς είχαμε συμπαθήσει τον μεγάλο ζωγράφο, χωρίς να τον γνωρίζουμε. Το σπίτι τελικά δεν γλύτωσε την κατεδάφιση, που έγινε μετά τον θάνατό του το 1967 κι εμείς το παρακολουθούσαμε από την αλάνα μας, που μας έδιωχνε κι αυτή καθώς είχε διαμορφωθεί με πλάκες μεγάλες και δεν έκανε για ποδόσφαιρο λόγω συχνών στραμπουληγμάτων. Η κατεδάφιση του σπιτιού, αποτυπώθηκε σε πίνακα από τον σπουδαίο ζωγράφο Σπύρο Βασιλείου που έμενε στην οδό Γουέμπστερ 5 και συχνά έκανε την βόλτα του από την αλάνα μας..

Εικόνες του 1965 κάτω από την Ακρόπολη 3
Εικόνες του 1965 κάτω από την Ακρόπολη 4

Ακολουθήστε το dete.gr στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News απο τον υπολογιστή αλλά και από την εφαρμογή Google News του κινητού σας.

Σχετικά Άρθρα

ροή ειδήσεων

πρωτοσέλιδα