Εφιαλτικές νύχτες: Νοέμβριος 1942

10.02.2024 / 21:00
978-618-03-3249-0_4

PETER ENGLUND

Εκδόσεις «ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ»

Κάτι για τον ρυθμό διαβάσματος

Υπάρχει ένας προσωπικός μετρονόμος, σαν το ρολόι που μουσικά αποτυπώνεται στη Δουνκέρκη του Νόλαν, για κάθε βιβλίο που πέφτει στα χέρια σου. Σελίδες φεύγουν με κρεσέντο σε ένα page turner, κεφάλαια σαν σύνθεση για όμποε περνούν ψιθυριστά από δίπλα σου και μένει η μελωδία σα νανούρισμα, λέξεις θυμίζουν μια εφιαλτική συγχορδία με ξεσπάσματα που οι χορδές συντονίζονται με τα σωθικά. Στις «Εφιαλτικές νύχτες» συνέβη το εξής : Η ανάγνωση θύμιζε παλιό τηλέγραφο που στέλνει σημαντικά μηνύματα αλλά είχε πολλές διακοπές για να αποφύγεις τις εχθρικές προσπάθειες κατασκοπίας. Είχε κάτι το επείγον που για κάποιο λόγο διάρκεσε παραπάνω από το κανονικό. Ίσως και να έφταιγε το καμουφλάζ, τι να πω;

Κάτι για τον Β Παγκόσμιο

Στις αρχές του Νοέμβρη του 1942 φαινόταν ότι οι δυνάμεις του Άξονα μπορούσαν ακόμα να κερδίσουν· στο τέλος του μήνα, όλοι συνειδητοποιούσαν ότι το να χάσουν ήταν ζήτημα χρόνου. Μεσολάβησαν το Ελ Αλαμέιν, το Γκουανταλκανάλ, η απόβαση στη Γαλλοκρατούμενη Βόρεια Αφρική, η αποχώρηση των Ιαπώνων από το Κοκόντα στην Παπούα Νέα Γουινέα, και φυσικά η περικύκλωση του γερμανικού στρατού από τους Σοβιετικούς στο Στάλινγκραντ. Ήταν μόνο ένας μήνας, ίσως όμως ο σημαντικότερος του εικοστού αιώνα, όταν όλα κρέμονταν από μια κλωστή. Το βιβλίο βασίζεται εξολοκλήρου σε ημερολόγια, επιστολές και απομνημονεύματα ανθρώπων που ήταν εκεί.

Κάτι για τους pop παραλληλισμούς

 Στάση ένα. Στο βιβλίο ανάμεσα στα 360 σύντομα κεφάλαια –βινιέτες εμφανίζονται οι Sonderkommando. Oι ειδικές μονάδες εργασίας στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης που εξαναγκάζονταν να συμμετέχουν στις θηριωδίες των Ναζί και ήταν συνήθως Εβραϊκής καταγωγής. Το όνομά τους έχει και η σημαντική ποιητική συλλογή του Γιάννη Στίγκα που αξίζει να διαβαστεί με ευλάβεια.

Σκηνή δυο. Στο Στάλινγκραντ ένας ήρωας από το παλμαρέ του βιβλίου βλέπει ένα απόκοσμο παγωμένο γλυπτό από ανθρώπινα πτώματα. Η εφιαλτική εικόνα βγαλμένη από τους πίνακες του Ιερώνυμου Μπος συναντάται και στον φετινό κύκλο του True Detective.

Kάτι για τον συγγραφέα

Ο Peter Englund (Πέτερ Ένγκλουντ) είναι Σουηδός συγγραφέας και ιστορικός. Από το 2002 είναι μέλος της Σουηδικής Ακαδημίας, ενώ από το 2009 ως το 2015 διετέλεσε μόνιμος Γραμματέας της Ακαδημίας. Πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος, τα βιβλία του έχουν επαινεθεί από διακεκριμένους ιστορικούς, όπως ο Antony Beevor και ο Simon Sebag Montefiore.

Κάτι σαν γενικό συμπέρασμα

Με μια πινακοθήκη ηρώων που ο συγγραφέας θέλει να τους αποσύρει από το ικρίωμα της λήθης και να τους δώσει παραπάνω ζωή, το βιβλίο διαβάζεται σαν ένα μπορχεσιανό ημερολόγιο ή μια καταγραφή-πολεμικό ρεπορτάζ που έχει θόρυβο από σφαίρες αλλά και ησυχία σαν πρωινό Απρίλη. Απαιτεί τη προσοχή σου αλλά σου ανταποδίδει γενναιόδωρα κάτι σχεδόν πρωτόλειο σε γραφή αλλά εν τέλει καθόλου πειραματικό και καθόλα γενναίο.

Μιχ. Παπ.

Ακολουθήστε το dete.gr στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News απο τον υπολογιστή αλλά και από την εφαρμογή Google News του κινητού σας.

Σχετικά Άρθρα

ροή ειδήσεων

πρωτοσέλιδα