Άδειες ντουλάπες

02.12.2023 / 18:30
20231101145714_adeies_ntoulapes

MARIA JUDITE DE CARVALHO

EκδΟσεις «ΙΚΑΡΟΣ»

Ο σκόρος των φάδος

Όταν η Σεζάρια Εβόρα άρχισε να γίνεται γνωστή και στη χώρα μας όλοι ή σχεδόν όλοι πίστευαν πως τα φάδος είναι τραγούδια για σχέσεις που η μπουρού της αγάπης σφύριξε για τελευταία φορά. Οι μελετητές και οι μύστες ήξεραν πως κατά βάθος τα φάδος είναι οι λυπημένες Σειρήνες του νόστου και οι ρίζες τους ακουμπάνε μέχρι και στα σκλαβοπάζαρα της Αφρικής. Κάνοντας όμως τις αναγωγές, η πατριαρχία, οι σχέσεις που χτίζονται επί ματαίω δεν είναι ένα είδος σκλαβιάς; Ένα σαράκι που τρυπώνει στις έρημες ντουλάπες και τρώει τα σωθικά;

Κάποτε στην Πορτογαλία

 Γραμμένο στη δεκαετία του 1960, το σπουδαίο αυτό μυθιστόρημα, που κατέχει κεντρική θέση στην πορτογαλική λογοτεχνία, σκιαγραφεί με καθαρότητα, λιτότητα και τόλμη την κοινωνία του ευρωπαϊκού νότου.

Κεντρική μορφή του έργου η Ντόρα Ροζάριο, στον ρόλο της συζύγου, νύφης, εργαζόμενης μητέρας και ερωμένης. Η αφήγηση της ζωή της −από τη φίλη της Μανουέλα− αποκαλύπτει λησμονημένες ιστορίες, οικογενειακά μυστικά και ανεπούλωτα τραύματα του παρελθόντος, ξεδιπλώνοντας παράλληλα τους μαιάνδρους μιας υποκριτικής, ανδροκρατούμενης κοινωνίας.

Ωστόσο, οι ηρωίδες της Maria Judite de Carvalho αντιδρούν −η καθεμιά με τον δικό της τρόπο− στην προδιαγεγραμμένη μοίρα τους. Υπάκουες ή εξεγερμένες, αδύναμες ή δυνατές, ορθώνουν το μοναχικό τους ανάστημα μπροστά στην ανισότητα, διεκδικώντας θέση σε έναν πατριαρχικό κόσμο αμείλικτο με τις γυναίκες που γερνούν.

Χαρήκαμε για τη γνωριμία!

Η Maria Judite de Carvalho (1921-1998) θεωρείται μια από τις σημαντικότερες γυναικείες φωνές της πορτογαλικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Γεννήθηκε και πέθανε στη Λισαβόνα, έζησε ωστόσο ένα μεγάλο μέρος της ζωής της (1944-1959) στη Γαλλία και στο Βέλγιο. Έγραψε μυθιστορήματα, διηγήματα, νουβέλες, χρονογραφήματα, ποίηση και ένα θεατρικό έργο. Με εμφανείς επιρροές από τον υπαρξισμό και το Νέο Μυθιστόρημα, χωρίς ωστόσο να ακολουθεί απόλυτα τους κανόνες τους, η ιδιαίτερη γραφή της συνιστά ένα «διακριτικό άνθος», όπως την αποκαλεί εύστοχα η Agustina Bessa-Luís, η άλλη μεγάλη κυρία των πορτογαλικών γραμμάτων. Το έργο της Maria Judite de Carvalho έχει μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Οι Άδειες ντουλάπες είναι το πρώτο της μυθιστόρημα που κυκλοφορεί στα ελληνικά.

Τι μας μαρτυρά η μεταφράστρια

Η Μαρία Παπαδήμα που έκανε την προσεγμένη μετάφραση λέει: «Κάτω από την ήσυχη, αποστασιοποιημένη και φαινομενικά απλή γραφή της Carvalho κρύβονται δράματα, πρωτίστως γυναικεία, παλιά αλλά και πιο πρόσφατα μυστικά. Μια φράση, κάποιες λέξεις, μερικές αδρές πινελιές -δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπήρξε επίσης ζωγράφος- φανερώνουν στον αναγνώστη τα κομβικά σημεία της ιστορίας, τις εντάσεις, τις αποσιωπήσεις, την υποφώσκουσα έκρηξη, τη λύση του δράματος, τη μοιραία έξοδο.»

Επιμύθιο

Μια συγκινητική απλότητα χωρίς καλλιγραφίες και τερτίπια, καλύπτει τη γραφή της Carvalho. Γυναίκες που η ταπεινότητα και η βουβή επιθυμία προσπαθούν να υψώσουν ανάστημα σε ένα καταδικασμένο λίμπο. Με πλήρη έλεγχο και λιτότητα που θυμίζει είσοδο πεντακάθαρης παλιάς μονοκατοικίας, οι γυναίκες του βιβλίου θυμίζουν αυτό που λέει ο τίτλος. Άδεια σπίτια γεμάτα μασίφ, άδειες ντουλάπες που αν φωνάξεις η κραυγή θα χαθεί στα συρτάρια.

Μιχ. Παπ.

Ακολουθήστε το dete.gr στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News απο τον υπολογιστή αλλά και από την εφαρμογή Google News του κινητού σας.

Σχετικά Άρθρα

ροή ειδήσεων

πρωτοσέλιδα