Ο φαύλος κύκλος της «φάμπρικας» δημιουργίας χιλιάδων συμβασιούχων | dete

Ο φαύλος κύκλος της «φάμπρικας» δημιουργίας χιλιάδων συμβασιούχων

Του Διονύση Ζακυνθινού

Από το ζήτημα που προέκυψε με τις απολύσεις δύο εργαζομένων, συμβασιούχων, από τον Κοινωνικό Οργανισμό του Δήμου Πατρέων και τέθηκε στο επίκεντρο μιας έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ της δημοτικής αρχής και της δημοτικής αντιπολίτευσης, κρατάμε μια αξιοσημείωτη παράμετρο.

Πρόκειται για την προσφυγή των δύο εργαζομένων στα δικαστήρια, οι οποίες αιτήθηκαν τη μετατροπή των συμβάσεών τους από ορισμένου σε αορίστου χρόνου, απαραίτητη προϋπόθεση για να κατοχυρώσουν την εργασία τους.

Είναι κάτι που έχουμε δει σε πλείστες περιπτώσεις και στο παρελθόν, γεγονός που μάς υπενθυμίζει ότι το πρόβλημα των συμβασιούχων είναι πολυσύνθετο και (όπως μάς έδειξε και η προαναφερόμενη περίπτωση) εμπεριέχει αναμφίβολα τις εξής πτυχές: την πολιτική, τη νομική και βεβαίως την ανθρωπιστική.

Ως προς την ύπαρξη στο πέρασμα των χρόνων χιλιάδων συμβασιούχων ευθύνονται ουκ ολίγες κυβερνήσεις τις τελευταίες δεκαετίες, που το διαιώνισαν ως μια ψηφοθηρική πολιτική πρακτική, η οποία προσέλαβε τις διαστάσεις μιας εδραιωμένης παθογένειας. Θα μπορούσαμε να την είχαμε αποφύγει και να μην είχαμε και έχουμε κατά καιρούς συμπολίτες μας «ομήρους» ενός ιδιότυπου εργασιακού καθεστώτος, επί ξύλου κρεμάμενους; Ασφαλώς, ναι.

Γιατί η αλήθεια είναι ότι, ταυτόχρονα με τις «στρατιές» των συμβασιούχων, επιχειρήθηκαν και κάποια τολμηρά βήματα, ώστε οι προσλήψεις στο Δημόσιο να γίνονται με αξιοκρατικά κριτήρια.

Το ΑΣΕΠ ως ανάχωμα

Το 1994 ψηφίστηκε από τη Βουλή ένας νόμος που έμεινε στην Ιστορία με το όνομα του υπουργού που τον εισηγήθηκε. Ήταν ο περίφημος νόμος Πεπονή, που προέβλεπε ότι οι διορισμοί στο Δημόσιο θα γίνονταν εφεξής από μια ανεξάρτητη Αρχή, το γνωστό πλέον σε όλους μας ΑΣΕΠ. Ο νόμος είχε σκοπό να δημιουργήσει ένα αξιοκρατικό σύστημα προσλήψεων, προκειμένου να σταματήσει τη συναλλαγή μεταξύ πολιτικών και πολιτών για τις προσλήψεις στο Δημόσιο.

Όμως, το περίφημο ελληνικό δαιμόνιο βρήκε τον τρόπο να παρακάμψει και το ΑΣΕΠ. Έτσι, λοιπόν, την ώρα που στους διαγωνισμούς του προσέρχονταν εκατοντάδες υποψήφιοι με πλούσια τυπικά προσόντα για μια θέση στο Δημόσιο, κάποιοι άλλοι, μέσω συμβάσεων, έμπαιναν από το… «παράθυρο»  σ’ αυτό.

Βέβαια, οι συμβασιούχοι έπιαναν δουλειά στο Δημόσιο γνωρίζοντας πολύ καλά ότι η σύμβασή τους αφορούσε εργασία για προκαθορισμένο χρονικό διάστημα. Στην πραγματικότητα, όμως, όλοι προσδοκούσαν τη μονιμοποίηση τους, την οποία επεδίωκαν στη συνέχεια με πολλαπλούς τρόπους, κυρίως δικαστικούς, και αφού προηγουμένως οι ανανεώσεις των συμβάσεων διαδέχονταν η μια την άλλη.

Τελικά, σε αρκετές περιπτώσεις η μονιμοποίηση ερχόταν, συχνά και από μεμονωμένες δικαστικές αποφάσεις, εφόσον αποδεικνυόταν (κι εν τη απουσία των δήμων σε ό, τι αφορά τους ΟΤΑ), κατά την… κλισέ ορολογία, ότι κάλυπταν «διαρκείς και πάγιες ανάγκες».

Στη συνταγματική αναθεώρηση του 2001 απαγορεύτηκε ρητά η μονιμοποίηση συμβασιούχων, ώστε να αποκλειστεί η παράκαμψη του ΑΣΕΠ. Αλλά και πάλι δεν έκλεισαν όλα τα «παραθυράκια», με το φαινόμενο των συμβάσεων και των ανανεώσεων τους να εξακολουθεί να ζει και να βασιλεύει.

 

Η περίπτωση των απασχολούμενων

στην Καθαριότητα των ΟΤΑ

 

Το 2017, με γνώμονα τα προβλεπόμενα και συνταγματικά καθορισμένα από το 2001, το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι είναι αντισυνταγματική η ανανέωση των συμβάσεων για  10.000 περίπου συμβασιούχους των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. 

Παράλληλα, αποφάσισε ότι οι συμβασιούχοι στην Καθαριότητα των ΟΤΑ θα έπρεπε να επιστρέψουν τα χρήματα που εισέπραξαν, από την ανανέωση της σύμβασης τους και μετά!

Η συνέχεια δόθηκε στους δρόμους, με τους εν λόγω συμβασιούχους να προβαίνουν σε δυναμικές κινητοποιήσεις και τα σκουπίδια να «πνίγουν» τις πόλεις.

Ασφαλώς και μπορούμε να κατανοήσουμε, πολλώ δε μάλλον να συμμεριστούμε, την αγωνία ανθρώπων (μισθωτών, εν προκειμένω) που έχουν οικογένειες  να θρέψουν και κινδυνεύουν συχνά να βρεθούν στο δρόμο από τη μια μέρα στην άλλη. Καμία και κανένας δεν θα ήθελε να βρίσκεται στη θέση τους, για την οποία μόνο οι ίδιοι δεν ευθύνονται, ενώ εάν ήμασταν στη δική τους κατάσταση οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι θα αντιδρούσαμε εξίσου δυναμικά για να διασφαλίσουμε τη δουλειά μας.

Όμως, ας συμφωνήσουμε ότι επιβάλλεται να μπουν τίτλοι τέλους σ’ αυτήν τη θλιβερή ιστορία. Λόγοι  ισονομίας, ισοπολιτείας,  αξιοκρατίας, κυρίως όμως ανθρώπινης αξιοπρέπειας, επιβάλλουν να την αφήσουμε πίσω μας

 

(από την εφημερίδα 7 Μέρες Ενημέρωση)