Ο κορωνοϊός, τα προσωπικά δεδομένα, το δικαίωμα στην ενημέρωση και η περίπτωση Στέφανος Χίος | dete

Ο κορωνοϊός, τα προσωπικά δεδομένα, το δικαίωμα στην ενημέρωση και η περίπτωση Στέφανος Χίος

Tης Γιώτας Κοντογεωργοπούλου

 

 TΑ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΚΟΡΩΝΟΙΟΥ στη ΔΕΥΑΠ έφεραν στο φως τη «διχογνωμία» μεταξύ της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και του δικαιώματος στην ενημέρωση που συνεπάγεται και την προστασία των πολιτών, δίνοντας παράλληλα τη σκυτάλη στις διαρροές πληροφοριών κάποιες εκ των οποίων είχαν και το χρώμα της… τερατολογίας, διαδικασίας συνήθους σε ανάλογες περιπτώσεις.

 

ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΛΥΤΩΣ κατανοητό να προστατεύεται ο πάσχων από την ασθένεια- μάστιγα της εποχής από τη δημοσιοποίηση των στοιχείων του, αλλά θα πρέπει να είναι κατανοητό και το γεγονός ότι όταν μιλάμε π.χ. για δύο πάσχοντες σε ένα χώρο στον οποίο έχουμε τόσο μεγάλο εύρος επισκεψιμότητας και συναλλαγών,  όπως εν προκειμένω το ταμείο της ΔΕΥΑΠ, οφείλουμε να ενημερώνουμε εγκαίρως όχι για τα πρόσωπα που πάσχουν, αλλά για τη κατάσταση που έχει ανακύψει, προκειμένου να δώσουμε τη δυνατότητα σε όποιον έχει λόγους να ανησυχεί εξαιτίας του πρόσφατου συγχρωτισμού του, να ελεγχθεί και να προστατέψει και τους γύρω του.

 

ΣΤΗΝ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ χρειάστηκε να περάσουν δύο και πλέον εικοσιτετράωρα προκειμένου να υπάρξει επίσημη ενημέρωση, η οποία έγινε αφότου έκανε τον γύρο της πόλης η είδηση περί των δύο κρουσμάτων διανθισμένη από λεπτομέρειες κατασκευασμένες στη μηχανή της φήμης και αφού είχε προκληθεί η αναστάτωση που είθισται να ακολουθεί κάτι τέτοιες περιπτώσεις με μια μικρή δόση πανικού.

 

ΕΙΝΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΣ ΒΕΒΑΙΟ ότι όταν υστερεί η ενημέρωση και ανθούν οι φήμες, αντί να οδηγούμαστε σε προστασία των προσωπικών δεδομένων, καταλήγουμε σε … κακοποίησή τους, ιδίως όταν μιλάμε για μικρές κοινωνίες, από τις οποίες δεν μπορούμε να εξαιρέσουμε την Πάτρα. Το χαλασμένο τηλέφωνο είναι ο πιο σίγουρος δρόμος για κάτι τέτοιο και η ιστορία έχει αποδείξει ότι μπορεί να ξεπεράσει σε φαντασία και το πλέον ευφάνταστο σενάριο. Καλό θα ήταν λοιπόν να υπάρχει μια δίοδος έγκαιρης και έγκυρης ενημέρωσης προς αποφυγήν της λειτουργίας της συγκεκριμένης «τηλεφωνικής γραμμής»

 

ΝΑΙ, ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ όλοι να τηρούν τα μέτρα προστασίας καθώς ο κορωνοϊός δεν είναι κάτι που ξέρεις που θα το συναντήσεις. Ναι, επιβάλλεται να έχουμε τις κεραίες μας σε εγρήγορση και να προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους άλλους με την πρόληψη. Καλό θα ήταν όμως να γνωρίζουμε και αν έχουμε ή όχι αυξημένες πιθανότητες να συναντηθήκαμε με τον ιό και μάλιστα πρόσφατα, εφόσον αυτός εντοπίζεται αποδεδειγμένα σε χώρους όπου παρατηρείται κινητικότητα: από το ταμείο της ΔΕΥΑΠ, μέχρι το εμπορικό κατάστημα και το Πανεπιστήμιο. Άλλωστε ο πάσχων δεν ευθύνεται για να του καταλογίσει κανείς ευθύνες. Είναι ένας από εμάς και όλοι μπορούμε ανά πάσα στιγμή να βρεθούμε στη θέση του. Ο ιός δεν κάνει εξαιρέσεις ούτε υπολογίζει φυσικά ή τεχνητά «σύνορα».

 

ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ, με τούτα και με τα άλλα, η Πάτρα μπαίνει ξανά και μάλιστα με φόρα στο κάδρο του κορωνοϊού με τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι πρόκειται για μια βόμβα που θα εκραγεί στην πόλη αν δεν πάρουμε άμεσα τα απαραίτητα μέτρα. Μια βόμβα για την κατασκευή της οποίας όλοι βοηθήσαμε αποδεικνύοντας ότι η εύκολη  λησμονιά είναι κάτι σαν εθνικό χόμπι.

 

ΕΙΝΑΙ ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΡΧΕΤΑΙ τώρα η… επιστροφή από την αμίμητη χαλάρωση που ζήσαμε αμέσως μετά την άρση της καραντίνας. Είναι η  επιστροφή από την ευεξία που προκάλεσε η αίσθηση ότι ο εγκλεισμός ήταν μια μακρινή ανάμνηση βγαλμένη από δυστοπικό σενάριο. Είναι που έρχεται τώρα και η απάντηση στους συνωμοσιολόγους, οι οποίοι είχαν καταφέρει να τονώσουν σε βαθμό ανησυχητικό την πειθώ τους για «την νόσο που δεν υπήρξε». Ο κίνδυνος ενός νέου κύματος κορωνοϊού στη χώρα και στην περιοχή μέσα στο καλοκαίρι, παρά τις αρχικές προσδοκίες περί εποχικής αποδυνάμωσης του ιού, είναι εδώ και μας κοιτάζει στα μάτια. Η μάσκα επιστρέφει και μαζί της τα αντισηπτικά και οι αποστάσεις. Όλα αυτά δηλαδή που δεν θα έπρεπε να έχουν… αναχωρήσει.

 

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ακούει στο όνομα «διασπορά στην κοινότητα»  και θρέφεται από την αμνησία και την αμεριμνησία. Πήγαμε από το «καθαρίζω επτά φορές την ώρα το πόμολο της πόρτας» στο «έχω 24 ώρες να πλύνω τα χέρια μου». Ας το σκεφτούμε ξανά.

 

 

Ο Στέφανος Χίος και το «μακελειό»

 

Ο ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΧΙΟΣ είναι μια δημοσιογραφική περίπτωση επισημοποίησης του περιθωριακού δημόσιου λόγου. Η εφημερίδα του αποτελεί φωτογραφία της παρεκτροπής του λόγου των social media και της ανθρωποφαγίας που αυτά έχουν «κατοχυρώσει» ως τρόπο επικοινωνίας με την άμεση ενεργοποίηση και την ακόμη πιο άμεση έκφραση των ταπεινών ενστίκτων. Θυμώνεις; Με ένα κουμπί τα έχεις πει όλα. Ό,τι χειρότερο μπορείς να σκεφτείς. Και αυτό έχει γίνει αμέσως δημόσια τοποθέτηση. Και πριν το συνειδητοποιήσεις, έχει παραχθεί η αντίδραση και έχει επίσης δημοσίως αποτυπωθεί.

 

Ε ΛΟΙΠΟΝ Ο ΧΙΟΣ τα βάζει όλα αυτά στο χαρτί.  Υπ΄αυτή την έννοια, είναι μια εικόνα αυτής της κοινωνίας, δεν είναι καθοδηγητής της. Είναι απόρροια της συνθήκης και όχι η ίδια η συνθήκη. Για κάποιους ο γνωστός δημοσιογράφος είναι ένα σημείο τοποθετημένο σε ένα άκρο του κοινωνικού χάρτη που δεν τους είναι καν ορατό. Για άλλους αποτελεί έναν μικρό ήρωα που σκέφτεται όπως αυτοί, που είναι καμπόσος, που τα λέει έξω από τα δόντια, που μιλάει τη γλώσσα τους, που τερατολογεί όπως και οι ίδιοι, που δεν φοβάται να μαζεύει μηνύσεις και αγωγές.  Ώσπου αυτή η κοινωνία, έφαγε στο πρόσωπο του Στέφανου Χίου μια σφαίρα. Είχαμε ένα «μακελειό». Κανονικό αυτή τη φορά.

 

ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΜΕ αν το συγκεκριμένο χέρι οπλίστηκε εναντίον του Χίου και αυτών που αντιπροσωπεύει εξαιτίας κάποιου ενοχλητικού δημοσιεύματος. Δεν ξέρουμε αν πρόκειται για ξεκαθάρισμα προσωπικών διαφορών ή για κάποια τρομοκρατική ενέργεια όσο παράλογο ή αστείο και αν φαίνεται το τελευταίο.

 

ΤΡΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ξέρουμε.  Το ένα είναι η ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε ότι  αν οι σφαίρες έχουν στόχο τη δημοσιογραφία είναι πάντα επικίνδυνες όποιον δημοσιογράφο και αν αυτές σημαδεύουν. Ο Τύπος, ακόμη και στην πλέον ακραία του μορφή, δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζεται με πιστολιές. Ο αναγνώστης κρίνει και τα δικαστήρια αποφασίζουν.  Και εδώ έρχεται να προστεθεί και η ευθύνη όσων αρθρώνουν δημόσιο πολιτικό λόγο εναντίον της δημοσιογραφίας με εμπάθεια και γενικευμένες στοχοποιήσεις.

 

ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ είναι η άρνηση επίδειξης της παραμικρής  ευαισθησίας από την πλευρά των «ποιοτικών» επικριτών του όποιου Χίου. Το ότι τον θεωρούν μια περιθωριακή περίπτωση, δεν σημαίνει ότι δεν είναι ένας άνθρωπος που βρέθηκε απέναντι σε μια κάννη.  Η ενεργοποίηση των αντανακλαστικών μας απέναντι σε μια βίαιη επίθεση δεν μπορεί να είναι υπόθεση επιλογής ανάλογα με τα ποιοτικά μας στάνταρτς. Η βία είναι απεχθής από όπου και αν προέρχεται, όποιον και αν στοχεύει.

 

ΤΟ ΤΡΙΤΟ, είναι η διαπίστωση ότι  αρκετοί εξ αυτών που προέβησαν σε άγρια ή απαξιωτικά σχόλια για τον Χίο, την ώρα που δοκιμαζόταν η ζωή του, ήταν αυτοί που υπηρετούν την ανθρωποφαγία στα social media. Την αδηφαγία που έχει ανάγει το «μακελειό» σε  τρόπο έκφρασης που δεν εξαιρεί ούτε καν τους … πομπούς της. Και αυτό, το τελευταίο, ίσως είναι ένα μάθημα και για τον ίδιο τον Χίο. Ένα σκληρό μάθημα.

 

(από τη στήλη "Η Πρόκα" της εφημερίδας "7 Μέρες Ενημέρωση")