Οι απείθαρχες χώρες της δημοσιονομικής… σταθερότητας | dete

Οι απείθαρχες χώρες της δημοσιονομικής... σταθερότητας

Οκτώ χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, το 2016, θα παραβιάσουν το όριο δημοσιονομικού ελλείμματος 3% του ΑΕΠ ή θα βρεθούν πολύ κοντά στο να το παραβιάσουν, σύμφωνα με οικονομολόγους που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση του Bloomberg. Ελλάδα, Βρετανία, Γαλλία, Ισπανία και Κροατία προβλέπεται ότι θα παραβιάσουν το ανώτατο όριο δημοσιονομικού ελλείμματος που ορίζεται στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ενώ Φινλανδία, Πολωνία και Ρουμανία αναμένεται να εμφανίσουν έλλειμμα 3%.

Δημοσιονομικοί κανόνες

Μεταξύ των πέντε χωρών που οι οικονομολόγοι προβλέπουν ότι θα παραβιάσουν τους δημοσιονομικούς κανόνες συγκαταλέγονται τρεις από τις πέντε μεγαλύτερες οικονομίες της Ε.Ε.: η Βρετανία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη, η Γαλλία η τρίτη μεγαλύτερη και η Ισπανία η πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία της Γηραιάς Ηπείρου. Οι δύο βασικοί κανόνες του ΣΣΑ είναι ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα μιας χώρας δεν πρέπει να υπερβαίνει το 3% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος της το 60% του ΑΕΠ. Πρακτικά αυτό δεν συμβαίνει παρά σε ελάχιστες περιπτώσεις. Από το 1998, οπότε και υιοθετήθηκε το Σύμφωνο Σταθερότητας, 25 από τα 28 κράτη–μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχουν παραβιάσει τον κανόνα για το δημοσιονομικό έλλειμμα, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι «αμαρτωλοί» δεν περιορίζονται στον ευρωπαϊκό Νότο. Μόνο Σουηδία, Εσθονία και Λουξεμβούργο έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα να μην παραβιάσουν τον κανόνα του 3%. Μάλιστα, αρκετοί οικονομικοί αναλυτές θεωρούν ότι η μη τήρηση ούτε καν των προσχημάτων από Γερμανία και Γαλλία όταν είχαν παραβιάσει το δημοσιονομικό όριο το 2003 έδωσε το σήμα και στις μικρότερες χώρες να πράξουν το ίδιο στη συνέχεια.

Το 2009 και το 2010, 22 από τις 27 (τότε) χώρες της Ενωσης είχαν παραβιάσει τον κανόνα του 3%. Εκτοτε μειώνεται ο σταθερά ο αριθμός των παραβατών χάρη στα δρακόντεια μέτρα λιτότητας που έχουν υιοθετηθεί όλα αυτά τα χρόνια. Το 2015 ο αριθμός τους είχε μειωθεί στις 7 χώρες. Ο μικρότερος αριθμός παραβάσεων, μόλις δύο, καταγράφεται το 1999 και το 2007 (Ελλάδα και Ουγγαρία), την τελευταία χρονιά προτού ξεσπάσει η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση στις ΗΠΑ. Εκείνη την περίοδο, το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ε.Ε. είχε διαμορφωθεί κατά μέσον όρο στο 6,7% του ΑΕΠ από μόλις 0,9% προηγουμένως καθώς πολλές κυβερνήσεις έδιναν δισ. ευρώ για να διασώζουν τράπεζες και παράλληλα η ύφεση περιόριζε τα φορολογικά τους έσοδα με συνέπεια τη διόγκωση του ελλείμματος. Το πικρό ρεκόρ δημοσιονομικού ελλείμματος, 32,3% του ΑΕΠ, κατέχει η Ιρλανδία από το 2010, όταν είχε εξαναγκαστεί να διασώσει τις χρεοκοπημένες τράπεζές της.

Παραβάτες

Πολλά έχουν συμβεί έκτοτε και φέτος ο αριθμός των παραβατών αναμένεται να είναι ο μικρότερος των τελευταίων εννέα ετών. Η Ελλάδα προβλέπεται ότι θα παραβιάσει για 21η χρονιά το όριο του ελλείμματος και η Γαλλία για 9η φορά. Η Γαλλία έχει πάρει δύο παρατάσεις προκειμένου να περιορίσει το έλλειμμά της κάτω από το όριο του 3% και θα πρέπει να το πετύχει μέχρι το 2017. Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Μισέλ Σαπέν έχει δηλώσει πως η κυβέρνηση θα καταφέρει να τηρήσει αυτή την προθεσμία, ωστόσο σύμφωνα με τους οικονομολόγους που πήραν μέρος σε δημοσκόπηση του Bloomberg το γαλλικό δημοσιονομικό έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 3,2% του ΑΕΠ του χρόνου, χρονιά κατά την οποία διεξάγονται και οι προεδρικές εκλογές. Πλην Γαλλίας και Κροατίας, οι υπόλοιπες τρεις χώρες που θα παραβιάσουν το όριο το 2016 θα έχουν καταφέρει να μειώσουν το έλλειμμά τους κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2017. Η Ελλάδα προβλέπεται ότι θα έχει μειώσει το έλλειμμά της στο 2,4% του ΑΕΠ, η Βρετανία στο 2,2% και η Ισπανία στο 2,8%.