"Γιουνάν ασκερίτσόκπρομπλέμ!" του Γιώργου Κοντογιάννη

Πάνε σχεδόν τρείς δεκαετίες που ήμουν φαντάρος στον Έβρο. Θυμάμαι όμως αρκετά στιγμιότυπα από αυτή τη θητεία και ευτυχώς ακόμη μου έρχονται στο νου λεπτομέρειες, μιας και ο χαρακτήρας μου έχει βοηθήσει στο να μη περνάνε πολλά πράγματα γύρω μου απαρατήρητα. Ένα από τα πλέον συναρπαστικά γεγονότα ήταν το εξωτερικό περίπολο. Μια υπηρεσία νύχτα από μονάδα σε μονάδα ή ακόμη και δίπλα στο ποτάμι μεταξύ φυλακίων και κάθε σκοπιάς. Η δική μας μονάδα ήταν στις Φέρρες και το κοντινότερο στο ποτάμι φυλάκιο ήταν στο χωριό Τυχερό. Ο γιός του παπά απ’ το Τυχερό ήταν και υπεύθυνος της τεχνικής αποθήκης που μας χρέωνε πυρομαχικά και όπλα. Ο υποδιοικητής μου ήθελε να πηγαίνουμε μαζί στο εξωτερικό περίπολο γιατί του παρίστανα τον Καραμανλή, τον Παπανδρέου, το Μητσοτάκη και άλλους πολλούς και πέρναγε η ώρα ευχάριστα! Μεσ’ τα άγρια μεσάνυχτα, μια ανάσα απ’ τους Τούρκους!

Δεν υπήρχε σκοπιά που να πήγαμε και ο σκοπός να ήταν απόλυτα εντάξει. Άλλος άκουγε γουόκμαν, άλλος λαγοκοιμόταν όρθιος ή άλλος είχε αράξει καθιστός μέχρι να δει φώτα αυτοκινήτου ή να ακούσει πατημασιές στο σκοτάδι. Θυμάμαι καλή του ώρα, κάθε φορά μου έλεγε το ίδιο: «Τσάμπα ξενυχτάμε ρεεεεε!» Κάποτε τον ρώτησα γιατί το λέει συνέχεια αυτό και μου είπε επί λέξει τα εξής: «Αυτοί απέναντι μαθαίνουν και εκπαιδεύονται σε συνεχείς συνθήκες πολέμου και εμείς από ‘δω απλώς βολεύουμε τα ρουσφέτια των πολιτικών. Έχεις δει ποτέ απέναντι δύο άτομα περιπολία; Πάντα μεγάλες ομάδες» Ομολογώ ότι δεν έδωσα ιδιαίτερη σημασία σ’ αυτά που μου είπε και βέβαια το κλίμα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1989 δεν ήταν σαν το σημερινό. Στα πλωτά περίπολα στο ποτάμι με φως της μέρας θυμάμαι τα Τουρκόπουλα ψαρωμένα όταν η σύνθεση της ομάδας τους ήταν λίγο χαλαρή μας φώναζαν: «Ε Γιουνάν σίγκαρετμάλμπορο.» Και όταν τους πετάγαμε κανένα πακέτο στα κρυφά, άκουγες ένα καρντάς και ένα ευχαριστώ σε τούρκικη προφορά. Μου έμεινε λοιπόν η εμπειρία μιας διαφορετικής αντίληψης περί στρατού και πειθαρχίας αλλά και ένα σκηνικό που κατά βάθος έδειχνεδιαφορετικά αισθήματα ενός στρατευμένου λαού και μιας στρατιωτικής ηγεσίας μεταξύ δύο χωρών.

Τα πράγματα ασφαλώς έχουν αλλάξει. Μεσολάβησαν γεγονότα που έφεραν τις δύο χώρες κοντά αλλά και πολύ μακριά σε επίπεδο θερμών επεισοδίων όπως αυτό στα Ίμια το 1996. Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι σήμερα δύο διαφορετικές χώρες απ’ αυτές που ήταν όταν εγώ ήμουν φαντάρος στον Έβρο. Άλλαξε η στρατηγική των συμμάχων της περιοχής, άλλαξαν τα μεγάλα συμφέροντα στη Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, άλλαξαν οι ηγέτες των δύο χωρών με σημείο αναφοράς τον απίθανο και απρόβλεπτο Εντοργάν, άλλαξε η ζωή και η τύχη της Ελλάδας, άλλαξε η πορεία και η τύχη της Τουρκίας. Δύο πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ: Πρώτον εμείς είμαστε αναγκαστικά στην θεωρεία των διεθνών συνθηκών και των συμμαχιών που ανήκουμε. Εκείνοι είναι πιστοί  στο δόγμα πολεμιστές εχθρών και συμπολεμιστές φίλων, ανάλογα με την περίπτωση. Εμείς δεύτερον έχουμε εξωτερική πολιτική ελεγχόμενη και αυταπόδεικτα  πλέον κατευθυνόμενη με το μυαλό στην εσωτερική κατανάλωση και εκείνοι έχουν πάντα τον ίδιο στόχο: Το Αιγαίο και τη Θράκη. Η μοίρα μας χίλια χρόνια τώρα με τον κακό γείτονα είναι ίδια.Ευχή πλέον είναι να μην επαναλαμβάνεται η τραγική της πλευρά… Διακόσια χρόνια από την απελευθέρωση του ’21 γιορτάζουμε σε 36 μήνες και ακόμα ο Τούρκος είναι στο μυαλό μας..