Ιστορίες χωρίς τίτλο: Πως ο Σημίτης ηττήθηκε κατά κράτος από τους συνδικαλιστές… | dete

Ιστορίες χωρίς τίτλο: Πως ο Σημίτης ηττήθηκε κατά κράτος από τους συνδικαλιστές...

ΤΟΥ Θανάση Κούστα

Υπάρχει ένα βιβλίο στην βιβλιοθήκη μου, που ανάμεσα στα αγαπημένα μου βιβλία,  έχει περίοπτη θέση, καθώς το έχω διαβάσει αρκετές φορές αλλά και το έχω κάνει δώρο σε φίλους που γνωρίζω πως θα το διαβάσουν. Είναι το «Πρόσωπα της Οικονομίας» με συγγραφέα τον δημοσιογράφο και οικονομολόγο Νίκο Νικολάου που εκδόθηκε το 2008. Ο συγγραφέας με σπουδές στην ΑΣΟΕΕ, ως οικονομικός συντάκτης της «Καθημερινής», βρισκόταν πολύ κοντά στους Υπουργούς Οικονομικών και έτσι οι εμπειρίες του που καταγράφηκαν στο βιβλίο έχουν ιδιαίτερη σημασία και βαρύτητα.

Ένα κεφάλαιο στο βιβλίο του έχει τίτλο:

«Πώς ο Σημίτης ηττήθηκε κατά κράτος από τους συνδικαλιστές» και κάθε φορά που διαβάζω δημοσιεύματα και ρεπορτάζ για το ασφαλιστικό, μου έρχονται στον νου όσα περιγράφει σε αυτό το κεφάλαιο και αποσπάσματα αυτού αναφέρω ακόλουθα:

«…Οι αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ) συνιστούν, όπως έχει αποδείξει η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών, το πιο δύσκολο προς επίλυση πολιτικό και κοινωνικό πρόβλημα για τις κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων χωρών…

…Στην Ελλάδα, στα χρόνια της μεταπολίτευσης υπήρξαν κυβερνήσεις με αίσθημα ευθύνης που έφεραν σε πέρας αλλαγές στο σύστημα. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας π.χ. της περιόδου 1990 - 1993, αψηφώντας τις μεγάλες κοινωνικές αντιδράσεις των συνδικάτων και των κομμάτων της τότε αντιπολίτευσης με τους νόμους Σιούφα και Σουφλιά, έδωσε το φιλί της ζωής για 10 χρόνια τουλάχιστον, στο απειλούμενο με χρεοκοπία σύστημα. Εκ των υστέρων στελέχη του ΠΑΣΟΚ, όπως ο Σημίτης, ο Γιάννος Παπαντωνίου, ο Αλέκος Παπαδόπουλος, ο Θεόδ. Πάγκαλος και άλλοι αναγνώριζαν ότι εάν δεν είχαν γίνει οι παρεμβάσεις Σουφλιά - Σιούφα, όταν το κόμμα τους επέστρεψε στην εξουσία το 1993, δεν θα υπήρχαν χρήματα στα Ταμεία για να πληρωθούν οι συντάξεις.

Μετά τις εκλογές του 2000 που έδωσαν μια δεύτερη τετραετία στον Κώστα Σημίτη, το ασφαλιστικό τέθηκε ξανά στην πολιτική ατζέντα... και ο Σημίτης ανέθεσε το θέμα στον έμπιστό του Τάσο Γιαννίτση, που άλλωστε ήταν και ο αρμόδιος, ως υπουργός Εργασίας….

…Οπως εξομολογείται στο βιβλίο του για την περιπέτεια του ασφαλιστικού που έγραψε ο Γιαννίτσης τον Νοέμβριο του 2007 (σελ. 35-36): «Πολιτικά υπήρχαν δύο επιλογές. Να αγνοήσω, να υποβαθμίσω και να αδιαφορήσω για το πρόβλημα...  Είναι ο κλασικός τρόπος λειτουργίας της πολιτικής σε δύσκολα ζητήματα. Η δεύτερη επιλογή ήταν να αποδεχθώ τη σοβαρότητα του προβλήματος και τη σημασία που είχε η κίνηση μιας διαδικασίας πραγματικής αντιμετώπισής του. Το ασφαλιστικό σε βάθος χρόνου, αφορά εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους. Παράκαμψη του προβλήματος και μετατόπισή του στο μέλλον αναγκαστικά οδηγεί το σύστημα σε κρίση και οπωσδήποτε σε πιο «σκληρές» λύσεις για πάρα πολύ κόσμο…

…Ο Γιαννίτσης έπεσε με τα μούτρα στη δουλειά και ύστερα από διεθνή διαγωνισμό ανέθεσε την εκπόνηση αναλογιστικής μελέτης, στον αγγλικό οίκο «Government Actuaries». Οπως προέκυψε από την μελέτη τα ασφαλιστικά ελλείμματα, ακολουθώντας ελαφρώς ανοδική πορεία μέχρι το τέλος του 2010, σημείωναν επιδείνωση στα χρόνια γύρω από το 2015, ενώ στη συνέχεια η επιδείνωση γινόταν ραγδαία….

…Στις αρχές Απριλίου ο Γιαννίτσης ήταν έτοιμος και ενημέρωσε τον Σημίτη ότι από τις τρεις εναλλακτικές λύσεις που προέκυπταν από τη μελέτη των Βρετανών η κυβέρνηση είχε την ευχέρεια να επιλέξει την πιο λάιτ, η οποία ήταν και η μόνη εφικτή με δεδομένη την κατηγορηματική άρνηση του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών Γιάννου Παπαντωνίου να συνεισφέρει έστω και μια δραχμή στη χρηματοδότηση του Ασφαλιστικού ο κρατικός προϋπολογισμός. Ο Γιαννίτσης μιλούσε για ήπιες αλλαγές αλλά η αλήθεια είναι ότι προχώρησε και σωστά, σε δραστικές περικοπές των προνομίων των ρετιρέ και πρότεινε να προσαρμοστούν τα όρια ηλικίας στα 65 χρόνια για όλους...

...Ο Γιαννίτσης αφού ενημέρωσε τον πρωθυπουργό και πήρε την απόλυτη έγκρισή του, κάλεσε την επομένη, 18 Απριλίου 2001 το βράδυ, στα γραφεία στη Σολωμού 13-15, τους συνδικαλιστές της ΠΑΣΚΕ που ήταν ηγετικά στελέχη στην ΑΔΕΔΥ και τη ΓΣΕΕ και τους ενημέρωσε για πρώτη φορά! Τον άκουσαν σιωπηλοί μέσα σε ένα βαρύ κλίμα, μέχρι που σηκώθηκε από την καρέκλα του ο Χρήστος Πολυζωγόπουλος και εν οργή του είπε: «Αυτά που μας είπες είναι απαράδεκτα. Ηλθες εδώ φορώντας τις «μπότες» του Σιούφα και με ένα μαχαίρι έκοψες στο 60% τις παροχές που ήδη είχε ακρωτηριάσει αυτός!». Ευθύς αμέσως ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ αποχώρησε και η σύναξη των «εμπίστων» συνδικαλιστών, διελύθη εν ριπή οφθαλμού…

…Την άλλη μέρα, αφού προηγουμένως συνεδρίασε η στενή ομάδα στήριξης του ασφαλιστικού (Σημίτης, Παπαντωνίου, Γιαννίτσης, Φαρμάκης), ο Σημίτης βγήκε στην τηλεόραση και έχοντας δίπλα του τον Γιαννίτση ανακοίνωσε τα μέτρα. Την επομένη ο πρωθυπουργός προαισθανόμενος τη θύελλα που ήδη λυσσομανούσε στον ορίζοντα συγκάλεσε κοινή σύσκεψη της Κυβερνητικής Επιτροπής και του Εκτελεστικού Γραφείου όπου ο Γιαννίτσης παρουσίασε τις προτάσεις, λέγοντας ότι δεν πρέπει να καταστροφολογούμε και ότι υπάρχει πάντα χρόνος να γίνουν πιο ήπιες οι αλλαγές, δεδομένου ότι το ασφαλιστικό θα μπει σε κρίση μετά το 2015 και ιδίως μετά το 2020. Ολοι οι βαρώνοι όμως της κυβέρνησης και του κόμματος με εξαίρεση τον Γιάννο που τη «φύλαγαν» στον Σημίτη (Απ. Κακλαμάνης, Βάσω Παπανδρέου, Θεόδ. Πάγκαλος, Κώστας Λαλιώτης, Αλέκος Παπαδόπουλος, Κ. Σκανδαλίδης, Ευάγ. Βενιζέλος, Χρ. Πρωτόπαπας, Χρ. Παπουτσής, Π. Ευθυμίου, Τόνια Αντωνίου) γιατί δεν τους είχε ενημερώσει, ούτε ποτέ είχε ζητήσει τη γνώμη τους, κράτησαν αποστάσεις και δεν συμφώνησαν με την παρουσίαση του Γιαννίτση.

Οπως λέει με θλίψη, ο Γιαννίτσης, η συνεδρίαση εκείνη ήταν η αρχή του τέλους για το ασφαλιστικό που σαρώθηκε από τις απανωτές διαδηλώσεις, που οργάνωσε η «νεκρή» μέχρι τότε ΓΣΕΕ... Ο Γιαννίτσης ξανακάλεσε ύστερα από 10 μέρες, στη Σολωμού, τους συνδικαλιστές για συζήτηση, αλλά προσέκρουσε και πάλι σε ένα τείχος άρνησης και ανεβαίνοντας στον επάνω όροφο πήρε στο τηλέφωνο τον Σημίτη, του είπε ότι δεν γίνεται τίποτε και κατεβαίνοντας ανήγγειλε την απόσυρση των μέτρων. Την επομένη έθεσε στη διάθεση του πρωθυπουργού την παραίτησή του..

Η απόσυρση από τον Σημίτη της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού, που είχε επεξεργαστεί ο Γιαννίτσης, δεν ήταν απλώς μια μεγάλη πολιτική ήττα για τον τότε πρωθυπουργό, που στην πιο κρίσιμη επιλογή της δεύτερης θητείας του εγκαταλείφθηκε μόνος από όλους τους υπουργούς του και τα πρωτοκλασάτα κομματικά του στελέχη. Ηταν, προπαντός, μια μεγάλη εθνική ήττα. Αν η μεταρρύθμιση είχε προχωρήσει, το ασφαλιστικό μας σύστημα θα εξυγιαίνετο, τα δημόσια οικονομικά θα ελαφρύνονταν και η οικονομία θα πετούσε…

…Μια μεγάλη ευκαιρία χάθηκε τότε!».