Ιστορίες Χωρίς Τίτλο: Το πρώτο ΣΔΙΤ έγινε στην Πάτρα το 1963 | dete

Ιστορίες Χωρίς Τίτλο: Το πρώτο ΣΔΙΤ έγινε στην Πάτρα το 1963

Του Θανάση Κούστα

(από εφημερίδα 7 Μέρες Ενημέρωση)

*ΣΔΙΤ: Σύμπραξη Δημοσίου  και Ιδιωτικού Τομέα

Τον Μάρτιο του 1964, φθάνει μία επιστολή στην Πάτρα, με αποδέκτη τον Πρόεδρο του  Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου Πατρών, Νικόλαο Βέτσο, από τον Καθηγητή Κυριάκο Σπηλιόπουλο Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Βιομηχανικής Αναπτύξεως και αναφέρει τα ακόλουθα:

«Κύριε Πρόεδρε,

Ο ΟΒΑ εν τη επιθυμία του, όπως προωθήσει την ανάπτυξην του κλάδου δέρματος εν Ελλάδι και αξιοποίηση την υπάρχουσαν ύλην, δεδομένου ότι η αξία των εξαγωγών ακατεργάστων δερμάτων αιγών και προβάτων υπερβαίνει το ποσόν των 10 εκατομμυρίων δολλαρίων ετησίως, αποφάσισε να αναλάβη την πρωτοβουλίαν δια την ίδρυσιν εις Πάτρας βιομηχανίας δέρματος.

Προς τούτο ο ΟΒΑ προέβη εις την εκπόνησιν σχετικής οικονομοτεχνικής μελέτης εν συνεργασία μετά ξένων οίκων και εν συνεχεία επροχώρησεν εις την ίδρυσιν εταιρείας υπό την επωνυμίαν «Βιομηχανία Κατεργασίας Δερμάτων Ελλάδος Α.Ε.», αποκλειστικώς δι’ ιδικών του κεφαλαίων. Η εταιρεία αυτή κατασκευάζει ήδη εργοστάσιον επεξεργασίας δερμάτων εΙς Πάτρας, βάσει ειδικώς προς τούτο εκπονηθείσης τεχνικής μελέτης. Δεδομένου ότι, ως επανειλημμένως ετονίσθη, ο ΟΒΑ δεν έχει ως σκοπόν  τον ανταγωνισμόν της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, αλλά την υποβοήθησιν των ιδιωτών επιχειρηματιών και την μετ’ αυτών συνεργασίαν, απευθυνόμεθα σήμερον προς υμάς, με την πάράκλησιν όπως καταστήσετε γνωστήν εις τα μέλη του Επιμελητηρίου σας την επιθυμίαν του Οργανισμού μας να σύμπραξη με τον κατάλληλον επιχειρηματία δια να αναλάβουν από κοινού την περαιτέρω λειτουργίαν της εν λόγω επιχειρήσεως.

Συνημμένως σας αποστέλλομεν ωρισμένα βασικά στοιχεία, αφορώντα εις την εν λόγω εταιρείαν, πας δε ενδιαφερόμενος δύναται να λάβη περαιτέρω πληροφορίας, απευθυνόμενος προς την αρμοδίαν Διεύθυνσιν του ΟΒΑ.

Σημείωση: Τα βασικά στοιχεία της εν λόγω εταιρείας είναι:

Επωνυμία : Βιομηχανία Κατεργασίας Δερμάτων Α.Ε.

Σκοπός : Βιομηχανική επεξεργασία ακατεργάστων δερμάτων αιγών και προβάτων.

Συνολική Επένδυσις : 30.000.000 δρχ.

Μετοχικόν κεφάλαιον : 10.000.000 δρχ.

Παραγωγή εις πρώτον στάδιον : 1.500 τεμάχια πικλέ ημικατειργασμένα ημερησίως.

Παραγωγή εις δεύτερον στάδιον : 1.500 τεμάχια ετοίμων δερμάτων δι’ ενδύματα και γάντια ημερησίως.

Απασχόλουμενο προσωπικόν : 100 άτομα»

Η πρόταση αυτή, στην αρχή προκάλεσε μεγάλη εντύπωση καθώς ήταν πρωτόγνωρη για τα δεδομένα της εποχής. Δηλαδή να έρχεται το κράτος και να αναλαμβάνει τέτοια πρωτοβουλία, ζητώντας ταυτόχρονα την συμμετοχή ιδιωτών στο σχήμα. Δηλαδή ήταν ακριβώς, μία σύμπραξη μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ).

Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Αναπτύξεως, είχε ιδρυθεί το 1960, με σκοπό τη μελέτη και προώθηση των έργων βιομηχανικής ανάπτυξης, παρείχε πληροφορίες σε κάθε Έλληνα ή ξένο επιχειρηματία που ενδιαφερόταν να ιδρύσει, επεκτείνει ή εκσυγχρονίσει βιομηχανική επιχείρηση στην Ελλάδα. Ο ΟΒΑ επίσης διενεργούσε έρευνες με δικές του δαπάνες, όπως η έρευνα των μεταλλείων σιδήρου στη Θάσο. Επίσης το 1962, το κράτος τού ανέθεσε τη μελέτη και οργάνωση βιομηχανικών ζωνών στις περιοχές Θεσσαλονίκης, Καβάλας, Βόλου, Πάτρας και Ηρακλείου. Το 1964, ο ΟΒΑ συγχωνεύτηκε με τους οργανισμούς ΟΧΟΑ και ΟΤΠ και ιδρύθηκε η Ελληνική Τράπεζα Βιομηχανικής Αναπτύξεως (ΕΤΒΑ).

Κι όμως τίποτα δεν ήταν περίεργο, καθώς η Πάτρα φημιζόταν για το εμπόριο ακατέργαστων δερμάτων, για τα βυρσοδεψεία της και της καλής ποιότητος δερμάτων για την υποδηματοποιία και όχι μόνο.

Σε πολλά σημεία, η μυρωδιά του ακατέργαστου δέρματος (τομάρια) επικρατούσε, όπως στην περιοχή του Μαρκάτου, από τα μαγαζιά του Γιαννόπουλου, του Ζυγομαλά, του Λαμπάτου, του Μαραγκού, του Ράπτη και του Σωτηρόπουλου αλλά και στην Βότση και στην Ρήγα Φεραίου που ήταν του Θεμελή, στην Κορίνθου του Νικολόπουλου και στην Τριών Ναυάρχων που ήταν του Μανιάκη. Η μυρουδιά αυτή ήταν πολύ έντονη και στις Γενικές Αποθήκες στην Όθωνος-Αμαλίας που αποθήκευαν τα τομάρια οι βυρσοδέψες και οι εξαγωγείς, και έτσι όταν πηγαίναμε για μπάνιο στην Ψιλή, μας έπαιρνε η μπόχα, από ψηλά στην Κανάρη, καθώς ήταν διάχυτη σε όλη την παραλιακή.

Στα τομαράδικα, ξεδιάλεγαν τα φρέσκα τομάρια και μετά τα άπλωναν μέσα στα μαγαζιά στη σειρά για στέγνωμα. Οι κτηνοτρόφοι, μαζί με τα αρνιά και τα κατσίκια, έφερναν στο Μαρκάτο και τομάρια για πούλημα. Με τις εισπράξεις έπαιρναν τις προμήθειές τους από τα χαλκουργεία, τα σιδηροπωλεία, τα τσαγκαράδικα και τα εμπορικά της Ερμού, που είχαν κρεμασμένα στις στοές εργατικά ρούχα, άρβυλα και γαλότσες.

Τα δε βυρσοδεψεία της Πάτρας, ήταν συγκεντρωμένα στην περιοχή του Αγίου Γερασίμου και τέρμα Μαιζώνος και λογικό ήταν γιατί εκεί υπήρχε άφθονο νερό αλλά και ήταν πλησίον της θάλασσας για την διοχέτευση των αποβλήτων (εκείνη την εποχή δεν υπήρχε ο βιολογικός καθαρισμός ούτε σαν έννοια).

Στην Πατρών-Πύργου ήταν των Αγγελάκη Χ.,  Αποστολόπουλου, Θανόπουλου, Θεμελή, Μακεδών, Νεζερίτη και Πετρόπουλου, στην συνοικία του Αγίου Γερασίμου ήταν των Αγγελάκη Π., Βαντάνα, στην Κυρίλλου Αρχιεπισκόπου του Παπαλέξη, τέρμα Μαιζώνος του Γεωργίου και του Τσινούκα, στην Άνθεια του Αναγνωστόπουλου-Ρηγόπουλου, στην Μωρέως του Βλάχου και του Φουσκόπουλου και τέλος στην Μπουμπουλίνας ήταν του Μενούνου. Αυτό το οικοσύστημα στο σύνολό του, προσέδιδε στην περιοχή αυτή μια ιδιαίτερη φυσιογνωμία αλλά και μια διάχυτη μυρουδιά ξυνίλας, όπως την περιγράφει ο Κοσμάς Πολίτης στο βιβλίο του «Το Γυρί»:

Έξω από ένα ταμπάκικο στέκουν αραδιασμένες τάβλες με καρφωμένες πάνω τις προβιές για να στεγνώνουνε στον ήλιο, τα σκέλια τεντωμένα να ζητούνε ακόμα έλεος. Κάτι νερά λιμνάζανε μπροστά εκεί. Μια ξινισμένη οσμή, στιφόπικρη, αψιά…  

Μετά την πρόταση του ΟΒΑ προς το Εμποροβιομηχανικό Επιμελητήριο Πατρών, ανταποκρίθηκαν πρώτοι, οι Αφοι Αποστολόπουλοι (βυρσοδέψες) και ο Βασίλης Μανιάκης (έμπορος ακατέργαστων δερμάτων). Έτσι δημιουργήθηκε η Βιομηχανία Κατεργασίας Δερμάτων Α.Ε.  και το εργοστάσιο λειτούργησε στον Άγιο Νικόλαο Λεύκας τον Απρίλιο του 1963. Ο Βασίλης Μανιάκης, με σπουδές οικονομικών στην Γερμανία, συνέχισε στην Βιομηχανία και μετά την εξαγορά από τον Ισπανικό Όμιλο COLOMER, υπήρξε η ψυχή της βιομηχανίας για 35 χρόνια και ένα εμβληματικό πρόσωπο με τεράστια εμπειρία στον κλάδο του εμπορίου και την κατεργασία δερμάτων . Με τον Βασίλη Μανιάκη, είχα την τύχη να συνεργαστώ στην Διοίκηση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδος, καθώς συμμετείχαμε μαζί στο Διοικητικό Συμβούλιο του φορέα πάνω από 20 χρόνια…