ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ: Τη ‘μέρα που στέρεψε ο Λάδωνας… ο Αργύρης Μανιάτης και ο Γιώργος Ζωγράφος. | dete

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ: Τη ‘μέρα που στέρεψε ο Λάδωνας… ο Αργύρης Μανιάτης και ο Γιώργος Ζωγράφος.

Του Θανάση Κούστα

Λοιπόν, είναι κάποιες φορές που βρίσκεσαι με μία εκδήλωση και αισθάνεσαι ευτυχής που ήσουν παρών και δεν την έχασες, για πολλούς λόγους. Έτσι αισθάνθηκα κι εγώ που την περασμένη Δευτέρα παραβρέθηκα στην παρουσίαση του βιβλίου «Τη ‘μέρα που στέρεψε ο Λάδωνας – Η ψυχοκόρη» που έγινε στην αίθουσα εκδηλώσεων του Επιμελητηρίου Αχαϊας. Δεν είναι πρόθεσή μου να κάνω κριτική του βιβλίου αυτού, αφενός γιατί ακόμη δεν έχω προλάβει να το  διαβάσω και αφετέρου είναι άλλοι πιο αρμόδιοι για αυτό. Εκείνο όμως που είναι σίγουρο, είναι πως η πρώτη συγγραφική προσπάθεια της Χρύσας  Λυκούδη, θα έχει πολύ μεγάλη επιτυχία. Και αυτό αποτυπώθηκε από την θαυμάσια παρουσίαση που έγινε από τον συγγραφέα-δημοσιογράφο Γρηγόρη Χαλιακόπουλο, τον συμπολίτη πολιτιστικό συντάκτη και ραδιοφωνικό παραγωγό Αλέξη Γκλαβά με την ατμοσφαιρική του ανάγνωση αποσπασμάτων του βιβλίου και τα σχόλια της Αφροδίτης Σκαλτσά Δημητρακοπούλου. Ένα μυθιστόρημα που περιλαμβάνει προσωπικά βιώματα, καταγραφές  από διηγήσεις, μυθοπλασίες, έθιμα και δοξασίες αλλά και περιηγήσεις  σε ένα ορεινό χωρίο που είναι τα Λυκούρια και όχι μόνο μαζί με σημαντικά ιστορικά  γεγονότα που ενσωματώνονται στο μυθιστόρημα. Θέλω να σταθώ, όμως, ιδιαίτερα στην άκρως ενδιαφέρουσα μουσική επένδυση της εκδήλωσης που επιμελήθηκαν και παρουσίασαν η εξαίρετη μουσικός Αμαλία Αντωνοπούλου στο πιάνο, η Ανδριάνα Γουλιμή με το ακορντεόν και την υπέροχη φωνή της και ο Αργύρης Μανιάτης με την κιθάρα και το τραγούδι…. Είναι η δεύτερη φορά που ο Αργύρης καταφέρνει να με συγκινεί και να με φέρνει πολύ πίσω στα νεανικά μου χρόνια με την υπέροχη φωνή του αλλά και την επιλογή των τραγουδιών. Η πρώτη φορά ήταν στην παρουσίαση του βιβλίου «Σασμός» του συγγραφέα Σπύρου Πετρουλάκη που και αυτός παρουσιάζει τα βιβλία του με μουσική επένδυση και μάλιστα με ιδιαίτερο τρόπο. Τότε με συγκίνησε με το τραγούδι «Τα Χρόνια και τα Λόγια τα χαμένα» που είχε πρωτοτραγουδήσει ο Ξυλούρης στην μπουάτ «Λήδρα» του Γιάννη Μαρκόπουλου στην Πλάκα, αρχές της δεκαετίας του 1970.  Και τώρα με έφερε και πάλι πίσω με το τραγούδι «Μικρό παιδί σαν ήμουνα και πήγαινα σχολείο …..»

Το τραγούδι αυτό γράφτηκε το 1965 από τον Αργύρη Βεργόπουλο με συνθέτη τον Λίνο Κόκοτο, πρωτοπαρουσιάστηκε σε μπουάτ της Πλάκας και στην συνέχεια ηχογραφήθηκε σε 45άρι με την φωνή του Γιώργου Ζωγράφου. Όπως ο Βεργόπουλος έχει διηγηθεί, το τραγούδι γράφτηκε το 1965 για έναν πιτσιρικά που δούλευε στο ίδιο εργοστάσιο με εκείνον. Όταν ήταν 25 ετών είχε πιάσει δουλειά στο λογιστήριο μιας μεταλλοβιομηχανίας, λίγο μετά που αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο, και το 14χρονο παιδί έμπαινε συχνά πυκνά στο γραφείο του για να φέρει κανένα χαρτί.
«Ήταν κοντούλης και ασθενικός», θυμόταν ο Βεργόπουλος. «Μια δυο φορές λοιπόν τον ρώτησα τι δουλειά έκανε εκεί, για τον πατέρα του, το σπίτι του, την οικογένειά του».

Η ιστορία του «μικρού» έμοιαζε με δεκάδες ιστορίες 14χρονων αγοριών που τα χρόνια εκείνα αναγκάστηκαν να αφήσουν το σχολείο και να μπουν στα βάσανα νωρίς. «Η φυσιογνωμία αυτού του παιδιού», έλεγε, «ήταν ο μεγεθυντικός φακός μέσα απ’ τον οποίο είδα τον εαυτό μου. Και συμβολικά λέω "παιδί στα 14".

Εγώ το 1973, ως δευτεροετής φοιτητής και εργαζόμενος στην Πλάκα, γνώρισα τον Γιώργο Ζωγράφο και γίναμε φίλοι. Έτσι σχεδόν κάθε βράδυ, ανηφόριζα στην Θόλου και Πανός και βρισκόμουν στην μπουάτ «Τα χρυσά κλειδιά» όπου με ένα πιάνο και μια κιθάρα, μας προσέφερε μικρές αλησμόνητες μουσικές απολαύσεις. Αυτός ο χώρος με έντονη την μυρωδιά της κλεισούρας και του λειωμένου κεριού, γεμάτος με πάγκους καλυμμένους με υφαντά και κουρελούδες και χαμηλό έως λιγοστό φωτισμό, ήταν ο δικός μας χώρος. Μπροστά μας είχαμε το βερμούτ, αλλά δεν ήταν ο σκοπός μας να πιούμε. Ήταν να συμμετάσχουμε σαν τον χορό στις τραγωδίες, συνοδεύοντας τα τραγούδια και τις απαγγελίες, καθώς παράωρα η ατμόσφαιρα ήταν ονειρική.  Ήταν η διασκέδαση της νιότης μας αλλά και η αγωνία μας, καθώς κάπου- κάπου ρίχναμε και πλάγιες ματιές στην πόρτα, με δεδομένο ότι ο Ζωγράφος δεν δείλιαζε να τραγουδήσει απαγορευμένα τραγούδια του Θεοδωράκη με αποτέλεσμα να είναι τακτικός επισκέπτης του Δεύτερου Αστυνομικού τμήματος στην Βύρωνος, για συνετισμό.

Και ο φίλος μας, με την αισθαντική και σπαρακτική φωνή, του μας έκανε πάντα τα χατίρια, που στην πρώτη ζήτηση ήταν ακριβώς αυτό το τραγούδι με τα όμορφα λόγια:

Μικρό παιδί σαν ήμουνα και πήγαινα σχολείο… μικρό παιδί,

στα μάτια είχα τη χαρά στα χέρια το βιβλίο… μικρό παιδί.

……………………………………………………………..

Κι ο πάντα θλιμμένος και μαυροντυμένος  ερμηνευτής, σαν οπτασία πίσω από τον «άμβωνα»  σήκωνε τα χέρια ψηλά και…..

……………………………………

Κι όταν η βαρυχειμωνιά μου πάγωνε τα χέρια

στον ουρανό τα σήκωνα τα ζεσταθούν στ’ αστέρια.

Παιδί στα δεκατέσσερα κλέψανε την χαρά μου… μικρό παιδί

στα μάτια είχα τη φωτιά τον ήλιο στη καρδιά μου… μικρό παιδί.

Μικρό παιδί σαν ήμουνα και πήγαινα σχολείο… μικρό παιδί

το γέλιο είχα συντροφιά στα χέρια το βιβλίο… μικρό παιδί.

Ο Αργύρης Μανιάτης με την υπέροχη φωνή του παρέα με την κιθάρα του, ερμήνευσε αυτό το τραγούδι, με συναίσθημα, όπως ακριβώς του έπρεπε. Και φαντάζομαι πως αν είχε ζήσει εκείνη την εποχή, θα είχε την δική του θέση και παρουσία σε κάποια μπουάτ της Λυσίου, της Μνησικλέους η της Θόλου, Στο Συμπόσιο, την Καρυάτιδα, την Απανεμιά, το Τετράδιο, την Αυλαία η τα χρυσά κλειδιά. Και κλείνοντας το σημείωμά μου αυτό θα τον καλέσω στην επόμενη παρουσίαση βιβλίου που θα συμμετάσχει με την παρέα του να μην ξεχάσει το «Άκρη δεν έχει ο ουρανός» και «τα γιορτινά σου φόρεσε», δύο τραγούδια που έγραψαν για τον Γιώργο Ζωγράφο, ο Γιάννης Κακουλίδης τους στίχους και Νότης Μαυρουδής την μουσική. Και φυσικά, τέλος, να ευχηθούμε στο βιβλίο να είναι καλοτάξιδο.

(απο εφημερίδα 7 Μέρες Ενημέρωση, που κυκλοφορεί κάθε Τετάρτη)