ΤΑΣΟΣ ΣΤΑΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ: Το σχολείο που βιώνουμε-Το σχολείο που οραματιζόμαστε

Κύριε Δήμαρχε της Πάτρας, κύριε Αντιδήμαρχε Παιδείας του Δήμου Πατρέων, κύριε Περιφερειακέ Δ/ντή Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας, κύριε Πρ/νε Επιστημονικής και Παιδαγωγικής Καθοδήγησης Δυτικής Ελλάδας, κύριοι Σχολικοί Σύμβουλοι, κύριοι Δ/ντές σχολικών μονάδων, φίλοι Πρόεδροι Συλλόγων εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπ/σης, φίλοι Αιρετοί του ΚΥΣΠΕ κύριε Μπράτη και κύριε Παληγιάννη, φίλοι Αιρετοί του ΑΠΥΣΠΕ και των ΠΥΣΠΕ της χώρας, φίλοι μέλη των Δ.Σ. των συλλόγων εκπ/κών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Δυτικής Ελλάδας, αγαπητοί συνάδελφοι, φίλες και φίλοι,

σας καλωσορίζω εκ μέρους των μελών του Δ.Σ. του Συλλόγου Δασκάλων & Νηπιαγωγών Πάτρας και της εκπαιδευτικής κοινότητας της Πρωτοβάθμιας Εκπ/σης του σωματείου μας στην πρωτεύουσα της Αχαΐας, στο κέντρο της Δυτικής Ελλάδας, στην έδρα του μεγαλύτερου Συλλόγου εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπ/σης της χώρας, στο λιμάνι που μας ενώνει με την Ευρώπη, στην πόλη με την πλούσια παράδοση στην πολιτική ιστορία του τόπου, στον τόπο των μεγάλων πολιτικών προσωπικοτήτων, στον τόπο που για μεγάλες χρονικές περιόδους αποτέλεσε σημαντικό εμπορικό κέντρο και βιομηχανικό κέντρο αλλά και κέντρο των τεχνών, της εκπαίδευσης και του πολιτισμού.

Θέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τα μέλη του Δ.Σ της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας για την επιλογή τους να πραγματοποιηθεί στην πόλη μας η σημερινή επιστημονική-εκπαιδευτική ημερίδα με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΒΙΩΝΟΥΜΕ – ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΟΡΑΜΑΤΙΖΟΜΑΣΤΕ. Κριτική και διεκδικήσεις». Σημειώνω πως είναι η δεύτερη φορά την τελευταία τριετία που η Διδασκαλική Ομοσπονδία επιλέγει την πόλη μας για την πραγματοποίηση μιας τόσο σημαντικής επιστημονικής εκδήλωσης. Την προηγούμενη φορά, το 2013, το θέμα της ημερίδας ήταν πολύ επίκαιρο και αφορούσε «Αξιολόγηση-νέες πειθαρχικές διατάξεις και τις επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον των εκπαιδευτικών». Αυτή η επιλογή αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για την πόλη και για το Σύλλογο Δασκάλων και Νηπιαγωγών Πάτρας. Θερμά οφείλω να ευχαριστήσω και τους εκλεκτούς εισηγητές, που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση της Ομοσπονδίας και βρίσκονται σήμερα κοντά μας.

Εκλεκτοί προσκεκλημένοι, αγαπητοί συνάδελφοι,

η σημερινή επιστημονική συνάντηση αποκτά θα έλεγα επιπλέον ιδιαίτερη σημασία, εφόσον είναι η καταληκτική μιας σειράς επιστημονικών ημερίδων που έγιναν την περσινή σχολική περίοδο σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας με τη συμμετοχή πολλών εισηγητών και εκατοντάδων συναδέλφων. Η σημερινή όμως ημερίδα εκτός από το επιστέγασμα και τα αποτελέσματα ενός διαλόγου που έχει γίνει για μια ολόκληρη χρονιά έχει σημασία γιατί φανερώνει πως ο Κλάδος των εκπαιδευτικών συζητά και διαλέγεται για το σχολείο που οραματιζόμαστε, για το δημόσιο σχολείο, για το σχολείο των παιδιών μας. Αυτή η συζήτηση μάλιστα γίνεται σε μια περίοδο που οι εφαρμοζόμενες πολιτικές στην Παιδεία έχουν οδηγήσει στην απαξίωση του εκπαιδευτικού και στη διάλυση του δημόσιου σχολείου. Εμείς σε εποχές κρίσης μιλούμε για όραμα, τη στιγμή που οι κυβερνώντες δε φαίνεται να έχουν κανένα όραμα. Εμείς κάνουμε διάλογο τη στιγμή που το Υπουργείο Παιδείας επέλεξε την πεπατημένη των προσχηματικών εθνικών διαλόγων και των προαποφασισμένων αποφάσεων. Εμείς μιλάμε για το μέλλον και οι κυβερνώντες νοιάζονται να στοιχηθούν και να ευθυγραμμιστούν πλήρως με τις επιταγές των δανειστών, τις μνημονιακές πολιτικές και τη δημοσιονομική προσαρμογή, όλα αυτά δηλαδή για τα οποία ως αντιπολίτευση κατήγγειλαν και έλεγαν πως θα έσκιζαν σε μια μέρα.

Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι,

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν το σχολείο που βιώνουμε εμείς ως εκπαιδευτικοί έχει σχέση με το σχολείο που οραματιζόμαστε;

Στο ερώτημα αυτό η απάντηση δίνεται από την κοινή παραδοχή πως ιδιαίτερα τη φετινή σχολική χρονιά το δημόσιο δημοτικό σχολείο και το νηπιαγωγείο βιώνουν πρωτοφανή κρίση και υποβάθμιση και είναι φανερή η αλλοίωση στο παρεχόμενο εκπαιδευτικό έργο, καθώς και η πλήρης απαξίωση στους λειτουργούς της εκπαίδευσης.

Ωστόσο, θα προσπαθήσω να δώσω την απάντηση μέσα από τέσσερις βασικούς άξονες:

1. Προτεραιότητα στην Παιδεία δεν υπάρχει. Παρά τις προεκλογικές εξαγγελίες, σήμερα στην εκπαιδευτική κοινότητα εδράζεται η ασφαλής πεποίθηση πως αυτές οι εξαγγελίες αποτέλεσαν λόγια κενά ουσιαστικού περιεχομένου, εφόσον τέτοια προτεραιότητα μόνο σε επίπεδο προθέσεων μπορεί να καταγραφεί. Παντού προχειρότητα, πρόταξη της δημοσιονομικής προσαρμογής, λογιστικό πρόσημο και πλήρης ευθυγράμμιση με τα μνημόνια. Η υποχρηματοδότηση των σχολείων έχει φέρει μαρασμό. Η συντήρηση των κτιρίων έχει αδρανοποιηθεί και οι λειτουργικές τους ανάγκες είναι αυξημένες. Οι υλικοτεχνικές δομές της εκπαίδευσης υστερούν σημαντικά στη δημιουργία ενός πεδίου που θα ευνοεί τη δημιουργική μάθηση και θα φέρνει το χαμόγελο στα χείλη των παιδιών. Το παράδειγμα των κτιρίων και των υποδομών των Νηπιαγωγείων, που αναφέρθηκε νωρίτερα από το Δήμαρχο είναι χαρακτηριστικό.

2. Έχει λαβωθεί η καρδιά του εκπαιδευτικού συστήματος, που είναι κατά τη γνώμη μου το αναλυτικό πρόγραμμα. Αυθαίρετη περικοπή διδακτικών αντικειμένων (μουσική, πληροφορική, αγγλική γλώσσα, φυσική αγωγή, θρησκευτικά), συρρίκνωση της ευέλικτης ζώνης και της παιδαγωγικής ελευθερίας, που ως εκπαιδευτικοί πάντοτε ζητούσαμε, αυθαίρετη περικοπή ύλης, αφαίρεση και διαφοροποίηση στόχων. Όλα αυτά χωρίς αξιολόγηση, χωρίς σχεδιασμό, χωρίς ενημέρωση, χωρίς επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Διάλυση του ωρολογίου προγράμματος των σχολείων και αδυναμία εκπόνησης προγραμμάτων τρεις μήνες μετά την έναρξη των μαθημάτων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:  ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΥ: «ΤΟΥΣ ΞΕΣΚΙΖΕΙ Ο ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ…»

3. Έχει λαβωθεί όμως και η ψυχή του εκπαιδευτικού συστήματος, που είναι ο δάσκαλος, η νηπιαγωγός, οι εκπαιδευτικοί ειδικοτήτων. Ο

εκπαιδευτικός φορτώνεται στους ώμους του νέα βάρη και αλλαγές που δεν τις υιοθετεί, που δεν τις ασπάζεται και καλείται να εφαρμόσει πολιτικές για τις οποίες διαφωνεί. Σήμερα γίνεται πολυεργαλείο: το πρωί καλείται να είναι επιστήμονας και το μεσημέρι σιτιστής, οι ειδικότητες περιφέρονται από σχολείο σε σχολείο για να συμπληρώνουν το ωράριό τους, καμία επιμόρφωση και στήριξη,εργασία στο πρωινό αλλά και στο ολοήμερο.

4. Το ολοήμερο σχολείο, που η θεσμοθέτησή του αποτέλεσε τομή στα εκπαιδευτικά δρώμενα της μεταπολίτευσης, ακυρώνεται και μεθοδεύεται η κατάργησή του, για να εξοικονομηθούν πόροι. Επιπλέον, αποτέλεσε όραμα του Κλάδου, εφόσον από τη δεκαετία του ’80 ήδη η έκτακτη Γενική Συνέλευση του Κλάδου των εκπαιδευτικών, που συγκλήθηκε το 1985 για να συζητήσει το Ν.1566/85 αναφέρεται για πρώτη φορά στο ολοήμερο σχολείο και αναφέρεται για τη μετάβαση σ' ένα «ολοήμερο" λαϊκό εννιάχρονο βασικό σχολείο στο οποίο θα εξασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες μόρφωσης σ' όλα τα παιδιά του λαού, ανεξάρτητα από την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους. Σ' ένα τέτοιο "ολοήμερο σχολείο" που σε πρώτη φάση πρέπει να εφαρμοστεί πειραματικά, οι εργασιακές σχέσεις και οι κατακτήσεις των εκπαιδευτικών δε θα θιγούν».

Με τις ρυθμίσεις του κ. Φίλη οι παιδαγωγικοί στόχοι συνθλίβονται πλήρως με την κατάργηση του υπεύθυνου δασκάλου. Έχει γίνει αυτό συνείδηση στους μάχιμους εκπαιδευτικούς και συρρικνώνονται επίσης και οι κοινωνικοί στόχοι.

Όλα τα προηγούμενα έγιναν για τον περιορισμό του κόστους, για εξοικονόμηση πόρων για την Κάλυψη των κενών στα σχολεία. Το πέτυχαν; Ασφαλώς όχι.

Η πλήρης λειτουργία του ολοήμερου καθυστέρησε σημαντικά. Στην περιοχή μας στις αρχές Νοεμβρίου σε 30 τουλάχιστον σχολεία δε λειτουργούσε. Η κάλυψη πολλών σχολείων με εκπαιδευτικούς ειδικοτήτων υλοποιήθηκε το Νοέμβριο. Οι παράλληλες στηρίξεις σε μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ακόμη εκκρεμούν. Οι μεταφορές μαθητών ξεκίνησαν στη μέση της προηγούμενης εβδομάδας. Μεθοδεύεται νέος κύκλος συγχωνεύσεων και υποβιβασμών με κίνδυνο να χαθούν πολλές οργανικές θέσεις, εφόσον είναι αμφίβολο να γίνουν προαγωγές. Επιπλέον κανένας λόγος για διορισμούς εκπαιδευτικών, επιμόρφωση εκπαιδευτικών, νέα σχολικά εγχειρίδια και αναλυτικό πρόγραμμα.

Προκύπτει λοιπόν το ερώτημα: Τι σχολείο οραματιζόμαστε;

Στόχος όλων των εκπαιδευτικών και των εκπροσώπων τους είναι μια Παιδεία, που θα αποτελεί τη γέφυρα για το μέλλον, με παιδιά χαρούμενα, με αξιοπρεπή τρόπο λειτουργίας των σχολείων, με γονείς συνοδοιπόρους και με εκπαιδευτικούς που το όραμά τους δε θα συνθλίβεται από τη μιζέρια, τη δουλοπρέπεια και την υποταγή. Για την υλοποίηση αυτού του στόχου τα εκπαιδευτικά συστήματα που εφαρμόζονται στις διάφορες χώρες πρέπει να αποσκοπούν στο να δώσουν στον άνθρωπο εσωτερική ποιότητα και παράλληλα να τον προετοιμάσουν για να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις προκλήσεις του μέλλοντος. Ο ρόλος της εκπαίδευσης δεν πρέπει να είναι απλώς η προσαρμογή στις δημιουργούμενες κοινωνικές συνθήκες, αλλά η διαμόρφωση ενός ανθρώπου με κοινωνική και παγκόσμια γνώση, ώστε να

μπορεί να έχει πλήρη συνείδηση της πολιτικής του αποστολής. Ο Ισοκράτης άλλωστε ορίζοντας την έννοια του μορφωμένου ανθρώπου δεν αναφέρεται καθόλου στην επιστήμη και τη γνώση, που προέρχεται από την επιστήμη, αλλά στην εσωτερική δύναμη του ανθρώπου να μετασχηματίζει τη γνώση σε ήθος και την επιστήμη σε αρετή.

Κλείνοντας το χαιρετισμό μου νομίζω πως η καλύτερη απάντηση στο ερώτημά μας πηγάζει αφενός από τα λόγια του μεγάλου εθνικού ποιητή Κωστή Παλαμά, που γεννήθηκε μερικές δεκάδες μέτρα μακριά από το χώρο, που γίνεται η σημερινή μας εκδήλωση και που πίστευε πως το όραμα της Ελλάδας που αγαπούσε, θα πραγματωθεί κυρίως με τη μόρφωση και με το πνευματικό ανέβασμα του λαού :«Πολεμάς να στυλώσεις, Κυβερνήτη, με τα καράβια και με τα φουσάτα της πολιτείας το σαλεμένο σπίτι! Του κάκου ιδρώνεις, έμπα σ' άλλη στράτα: Το νου μας πρώτα στήλωσε και χτίσε, και πρώτ' απ' όλα αλφαβητάρι κράτα...» και αφετέρου από τα λόγια του Αδαμάντιου Κοραή «Πολιτεία που δεν έχει σαν βάση της την παιδεία, είναι οικοδομή πάνω στην άμμο». Το σχολείο, δυστυχώς, που βιώνουμε είναι διαφορετικό από εκείνο που οραματιζόμαστε.

Εκ μέρους των μελών του Δ.Σ. του Συλλόγου μας σας καλωσορίσω και πάλι στην Πάτρα και εύχομαι επιτυχή έκβαση στις εργασίες της σημερινής ημερίδας.